Giấc ngủ đóng vai trò thiết yếu trong việc duy trì sức khỏe thể chất và tinh thần, đặc biệt đối với người mắc bệnh tiểu đường tuýp 1. Tuy nhiên, trên thực tế, không ít người bệnh thường xuyên đối mặt với tình trạng mất ngủ, ngủ không sâu giấc hoặc buồn ngủ ban ngày. Vậy tiểu đường tuýp 1 tác động đến giấc ngủ như thế nào và vì sao vấn đề này cần được quan tâm đúng mức? Hãy tìm hiểu qua bài viết dưới đây.

Ảnh hưởng của bệnh tiểu đường tuýp 1 

Người bệnh tiểu đường có thể bị mất ngủ do các vấn đề về chỉ số đường huyết không ổn định, những lần đi vệ sinh và cả sự lo lắng của người bệnh.

Các nghiên cứu cho thấy rằng, rối loạn giấc ngủ xảy ra phổ biến với bất kỳ loại bệnh tiểu đường nào, trong đó có tiểu đường loại 1. Giấc ngủ của người bệnh có thể bị gián đoạn do cả khía cạnh hành vi và sinh lý, có ảnh hưởng tiêu cực đến sự tiến triển của bệnh và sự phát triển của các biến chứng nghiêm trọng xảy ra cho người bệnh.

Người bệnh tiểu đường có thể bị mất ngủ do các vấn đề về chỉ số đường huyết không ổn định

Các vấn đề về giấc ngủ của người bệnh tiểu đường tuýp 1

Chứng ngưng thở khi ngủ

Chứng ngưng thở khi ngủ xảy ra do đường hô hấp trên của người bệnh bị tắc nghẽn trong lúc ngủ. Tình trạng này thường xuất hiện phổ biến nhất ở người có độ tuổi từ 35 – 52 và đặc biệt là đi kèm với thừa cân hoặc béo phì.

Chứng ngưng thở khi ngủ xảy ra do đường hô hấp trên của người bệnh bị tắc nghẽn trong lúc ngủ

Bệnh lý thần kinh ngoại biên

Ở bệnh nhân tiểu đường thường xảy ra các bệnh thần kinh ngoại biên hoặc sự tổn thương các dây thần kinh ở bàn chân và chân - đây là một nguyên nhân khiến giấc ngủ bị gián đoạn.

Hội chứng chân không yên

Là một rối loạn giấc ngủ thường gặp, khiến khiến người bệnh luôn muốn liên tục di chuyển chân một cách dữ dội để giảm thiểu cảm giác khó chịu.

Hội chứng chân không yên (RLS) thường đi kèm với các cảm giác khác như ngứa ran, đau, khiến cho người bị tiểu đường không ngủ được hoặc khó ngủ.

Hội chứng chân không yên là rối loạn thần kinh gây khó chịu ở chân khiến người bệnh cử động ngay cả khi nghỉ ngơi

Khó ngủ do lượng đường trong máu cao

Bệnh tiểu đường khó ngủ là do mức độ đường huyết cao khiến cơ thể cảm thấy không được thoải mái khi ngủ, có cảm giác quá ấm, bất an hoặc trở nên cáu kỉnh.

Tình trạng hạ đường huyết khi ngủ

Lượng đường trong máu thấp qua đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bệnh nhân tiểu đường và dẫn đến khó thức dậy vào buổi sáng hôm sau, kèm theo triệu chứng mệt mỏi suốt cả ngày. Dấu hiệu dễ nhận biết nhất đối với tình trạng hạ đường huyết khi ngủ thường bao gồm người đổ nhiều mồ hôi sau khi thức dậy. 

Lượng đường trong máu thấp qua đêm có thể làm gián đoạn giấc ngủ của bệnh nhân tiểu đường

Chẩn đoán các vấn đề về giấc ngủ như thế nào ?

Bệnh tiểu đường và giấc ngủ có mối liên hệ mật thiết với nhau. Do vậy, để chẩn đoán các vấn đề về giấc ngủ, bác sĩ sẽ yêu cầu người bệnh trả lời một số câu hỏi về chu kỳ giấc ngủ của mình, bao gồm:

• Bạn có gặp khó khăn khi đi vào giấc ngủ không?

• Bạn có thường xuyên cảm thấy buồn ngủ vào ban ngày?

• Cảm thấy khó thở hoặc ngủ ngáy ?

• Có bất kỳ dấu hiệu của đau chân, di chuyển hoặc đá chân khi ngủ không?

Cải thiện các vấn đề liên quan đến giấc ngủ ở người bệnh tiểu đường

Chứng ngưng thở khi ngủ

Nếu được chẩn đoán mắc chứng ngưng thở khi ngủ thì bác sĩ sẽ đề nghị bạn giảm cân để có thể thở dễ dàng hơn.

Bệnh lý thần kinh ngoại biên

Bạn có thể điều trị cơn đau do bệnh thần kinh ngoại biên bằng một số loại thuốc như:

• Thuốc giảm đau kê đơn như ibuprofen hoặc aspirin;

• Thuốc chống trầm cảm như amitriptyline;

• Thuốc chống co giật như tiagabine (Gabitril), gabapentin (Gralise hoặc Neurontin), topiramate (Topamax).

Hội chứng chân không yên

Hiện nay, có nhiều loại thuốc khác nhau được sử dụng để điều trị hội chứng chân không yên, bao gồm: Thuốc dopamine, thuốc chống co giật, thuốc hỗ trợ ngủ hoặc thuốc giảm đau. Ngoài ra, bác sĩ cũng có thể kê đơn thuốc bổ sung sắt nếu người bệnh có lượng sắt thấp.

Chứng mất ngủ

Những người bị tiểu đường mất ngủ có thể sử dụng một số loại thuốc điều trị bệnh như:

• Thuốc kháng histamin không kê đơn như diphenhydramine. Những loại thuốc này nên được sử dụng trong ngắn hạn và kết hợp với các thay đổi lành mạnh trong thói quen ngủ mới giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

• Thuốc được sử dụng để điều trị các vấn đề về giấc ngủ như: Lemborexant (Dayvigo), eszopiclone (Lunesta), suvorexant (Belsomra), zolpidem (Ambien) và zaleplon (Sonata).

• Thuốc kê đơn Benzodiazepines, có tác dụng an thần, thư giãn cơ và làm giảm mức độ lo lắng. Loại thuốc này thường được sử dụng để điều trị cho chứng mất ngủ, bao gồm diazepam (Valium), alprazolam (Xanax), lorazepam (Ativan), estazolam (ProSom), flurazepam (Dalmane hoặc Dalmadorm), temazepam (Restoril) và triazolam (Halcion).

• Thuốc chống trầm cảm, chẳng hạn như nefazodone (Serzone) và liều cực thấp doxepin (silenor).

Việc sử dụng thuốc cải thiện giấc ngủ ở bệnh nhân đái tháo đường cần có sự tư vấn và chỉ định của bác sĩ

Cải thiện giấc ngủ ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 1

Ngoài việc sử dụng thuốc, bác sĩ cũng đưa ra một số khuyến nghị khác để giúp người bệnh tiểu đường khó ngủ có thể cải thiện tình trạng, bao gồm:

• Áp dụng một số kỹ thuật giúp thư giãn, như nghe âm thanh từ thiên nhiên hoặc âm thanh thư giãn đầu óc.

• Tập thể dục thường xuyên, tuy nhiên nên tránh tập trước khi đi ngủ.

• Không sử dụng caffeine, nicotine và rượu vào buổi tối.

• Tránh hoặc giảm thiểu ngủ trưa.

• Ra khỏi giường và làm một công việc nào đó trong phòng khác khi bạn không thể ngủ được. Sau đó, quay lại giường khi bạn cảm thấy buồn ngủ;

• Bổ sung bữa ăn nhẹ trước khi ngủ với hàm lượng protein cao kết hợp carbohydrate hấp thu chậm nhằm giúp ổn định đường huyết ban đêm.

• Sử dụng thiết bị theo dõi đường huyết liên tục (CGM) có chức năng cảnh báo để kịp thời phát hiện và xử trí các dao động đường huyết trong khi ngủ.

• Hạn chế hoặc tắt các thiết bị điện tử trước giờ ngủ, duy trì không gian phòng ngủ yên tĩnh, thoáng mát và dễ chịu.

Người bệnh đái tháo đường cần có môi trường ngủ yên tĩnh, thoáng mát, ánh sáng dịu và nhiệt độ phù hợp để giúp ngủ ngon và sâu giấc

Tóm lại, giấc ngủ đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết và nâng cao chất lượng sống của người bệnh đái tháo đường tuýp 1; vì vậy, duy trì thói quen ngủ lành mạnh, môi trường ngủ phù hợp và tuân thủ tư vấn y tế sẽ góp phần hỗ trợ điều trị hiệu quả và phòng ngừa biến chứng lâu dài.