Thông tin T1D

Biểu tượng

Các chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Về chúng tôi

Vượt qua kiệt sức và căng thẳng do đái tháo đường típ 1: vì sao sức khỏe tinh thần là một phần của chăm sóc bệnh

Biên tập: 29.05.2026

ThS. BS Dương Thị Hồng Vân

Thạc sĩ Nhi khoa- Trung tâm Nội tiết - Chuyển hoá - Di truyền và Liệu pháp phân tử- Bệnh viện Nhi Trung ương

Vượt lên trên những con số đường huyết: Đái tháo đường típ 1, cảm giác xấu hổ và gánh nặng cô lập cảm xúc

Gần đây, tôi đã đến thăm một khoa tâm thần để gặp một phụ nữ trẻ sống chung với đái tháo đường típ 1, người đã từng cố gắng tự tử. Đường huyết của cô ấy cao, nhưng những con số trên máy đo chỉ là một phần của câu chuyện. Đằng sau đó là điều đau lòng hơn nhiều—nhiều năm bị đổ lỗi, cảm giác xấu hổ, thiếu sự thấu hiểu từ gia đình, và gánh nặng nặng nề khi phải một mình xoay xở với bệnh.

Giống như nhiều người trẻ sống chung với đái tháo đường típ 1, cô đang phải đối mặt với một tình trạng đòi hỏi sự chú ý 24/7. Nhưng đồng thời, cô còn chịu đựng một điều sâu xa hơn: sự cô lập về cảm xúc. Khi bệnh không chỉ là gánh nặng thể chất mà còn trở thành lời nhắc nhở hằng ngày rằng bạn đang làm “sai”, nó có thể bào mòn ngay cả những tinh thần mạnh mẽ nhất.

Khi hệ thống thất bại: vì sao người sống chung với đái tháo đường típ 1 cảm thấy mình thất bại

Cô ấy thích đồ ngọt. Tôi nói với cô ấy rằng điều đó không sao cả. Với đái tháo đường, không phải là cấm đoán niềm vui. Chúng ta vẫn có thể tận hưởng những món mình thích một cách có ý thức—giảm lượng cơm trong bữa ăn, cân đối với insulin, và học cách tính carbohydrate. Nhưng vấn đề là—chưa từng có ai nói với cô điều đó. Cô chưa thực sự hiểu cách hoạt động của tỷ lệ insulin–carb, và cũng chưa từng có ai dành thời gian giải thích.

Cô ấy cảm thấy mình thất bại trong việc quản lý bệnh. Nhưng sự thật là? Hệ thống y tế đã không hỗ trợ được cô.

Không chỉ là một bệnh nhân: nhìn thấy hy vọng và những dự định vượt lên trên chẩn đoán đái tháo đường típ 1

Dù vậy, cô vẫn tỏa sáng. Cô yêu thể thao—đặc biệt là chạy bộ và cầu lông, điều mà cô chia sẻ với cha mình, một cựu vận động viên. Và cô có những ước mơ. Cô nói với tôi rằng đang dự định chuyển ngành học sang một lĩnh vực phù hợp hơn với mình. Cô có hy vọng, và cô có những kế hoạch cho tương lai.

Đối mặt với căng thẳng do đái tháo đường và những tổn thương thầm lặng

Nhưng chỉ hy vọng thôi là chưa đủ.

Sức khỏe tinh thần cần phải là một phần cốt lõi trong chăm sóc đái tháo đường. Chúng ta không thể chỉ nói về HbA1c và liều insulin mà bỏ qua cảm giác xấu hổ, tội lỗi, lo âu và trầm cảm. Người sống chung với đái tháo đường không chỉ là bệnh nhân—họ là những con người đang nỗ lực sống một cuộc sống trọn vẹn, trong khi mỗi ngày phải mang theo một gánh nặng vô hình.

3 cách xây dựng hệ thống hỗ trợ tốt hơn cho người sống chung với đái tháo đường típ 1

Chúng ta cần làm tốt hơn nữa:

  • Giáo dục gia đình để trở thành người đồng hành, không phải người chỉ trích.

  • Đào tạo nhân viên y tế sàng lọc sức khỏe tinh thần.

  • Tạo ra những không gian an toàn để người sống chung với đái tháo đường có thể chia sẻ một cách cởi mở—không sợ bị phán xét.

Kết luận

Gửi đến những ai đang cảm thấy như chìm xuống dưới bề mặt của một “căn bệnh có thể kiểm soát được”—bạn không hề đơn độc. Câu chuyện của bạn rất quan trọng. Và sự hồi phục không chỉ đến từ insulin—mà còn đến từ sự thấu hiểu, kết nối và chăm sóc.

Hãy cùng hướng tới một thế giới nơi không ai sống chung với đái tháo đường típ 1 phải chịu đựng trong im lặng.

Biểu tượng Tuyên bố từ chối trách nhiệm: