သွေးချိုကျတယ်(hypoglycemia)ဆိုတာ ဘာလဲ?

သွေးတွင်းအချိုဓာတ်ဆိုတာ သွေးထဲမှာရှိတဲ့ သကြားပမာဏဖြစ်ပြီး ကိုယ်ခန္ဓာက လိုအပ်သောစွမ်းအင်ဖြစ်ပါတယ်။သွေးတွင်းအချိုဓာတ် အရမ်းနည်းလာခြင်းကို သွေးချိုကျတယ်လို့ ခေါ်ပါတယ်။ သွေးတွင်းအချိုဓာတ် ၄.၀ mmol/l (၇၂mg/dL) အောက် ကျဆင်းနေပါက စိုးရိမ်ရသောကြောင့် အမြန်ဆုံးဆေးကုသမှုခံယူဖို့ လိုပါတယ်။

အမျိုးအစား ၁ ဆီးချိုရောဂါသည်များအနေနဲ့ မိမိတို့ရဲ့ သွေးချိုအလွန်အမင်း တက်ခြင်း ၊ကျခြင်းများမဖြစ်အောင် မိမိကိုယ်ကို ထိန်းသိမ်းစောင့်ရှောက်သင့်ပါတယ်။

သွေးချိုကျတာကို ဘယ်လိုသိနိုင်မလဲ?

သွေးချိုကျခြင်းရဲ့ လက္ခဏာတွေဟာ လူနာတစ်ဦးစီအပေါ် နှင့်သွေးတွင်းအချိုဓာတ် အလျင်အမြန်ကျဆင်းနှုန်းအပေါ်မှာ မူတည်၍ ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။

သွေးတွင်းအချိုဓာတ်ကျနေပြီလို့ သတိပေးနေတဲ့လက္ခဏာတွေကတော့ -

- ချွေးထွက်ခြင်း

- အလွန်အမင်း ဗိုက်ဆာခြင်း

- နှလုံးခုန်မြန်ခြင်း

- စကားကောင်းကောင်းမပြောနိုင်ခြင်း

- စိတ်တိုလွယ်​နေခြင်း/ဂဏှာမငြိမ်ဖြစ်ခြင်း

- မူးဝေခြင်း

- ပင်ပန်းနုံးချိခြင်း

- အမြင်အာရုံ​ဝေဝါးခြင်း

- အကြောင်းမရှိပဲငိုခြင်း

- ကတုန်ကယင်ဖြစ်ခြင်း တို့အပြင်

သွေးချိုဓါတ်အလွန်အမင်းကျဆင်းလာပါက တက်ခြင်း ၊ သတိလစ်မေ့မြောခြင်းအထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

ဒါပေမယ့် ဒီလက္ခဏာတွေပြလာတိုင်း သွေးချိုကျတာကြောင့်ပဲဟု ပုံသေ မှတ်ယူထားလို့မရနိုင်ပါ။ ဒါကြောင့် နေထိုင်မကောင်းဖြစ်တိုင်း မိမိတို့ရဲ့သွေးအချိုဓာတ်ကို အမြဲစစ်ဆေးရန်လိုအပ်ပြီး  စိတ်မှန်းနဲ့ ကုသလို့ မရနိုင်ပါ။

အမျိုးအစား ၁ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများသည် ညဘက်တွင် သွေးချိုဓာတ် ကျလွယ်တတ်ပြီး ၊ အိပ်မက်ဆိုးမက်ခြင်း၊ ချွေးအရမ်းထွက်ခြင်း၊ ကလေးငယ်များတွင် ငိုကြွေးခြင်းများ ခံစားရတတ်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် နိုးလာတဲ့အချိန်မှာ ခေါင်းကိုက်တာ ၊ အားနည်းပြီး ဒယီးဒယိုင်ဖြစ်တာမျိုးလည်း ဖြစ်တတ်ပါသေးတယ်။

သွေးတွင်းအချိုဓာတ်ကျစေတဲ့ အကြောင်းများ

အောက်ပါအခြေအနေများမှာ ‌ သွေးချိုကျခြင်း ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်–

- အစာစားချိန်မှာမစားလိုက်မိခြင်းနှင့် အစားနည်းခြင်း

- အစာပို/ထပ်မစားဘဲ ပုံမှန်ထက်ပိုပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန်/ကြာကြာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း

- အင်ဆူလင်ပိုထိုးမိခြင်း

- အင်ဆူလင်ကို အရေပြားထဲအစား ကြွက်သားထဲကို မှားထိုးမိခြင်း

- အစာစားချိန်၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ချိန်တွေပေါ်မူတည်ပြီး အင်ဆူလင်ကို  အချိန်ကိုက်အောင် မထိုးခြင်း

- အင်ဆူလင်ကို လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ချိန်တွင် အသုံးပြုမယ့် ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်းကိုထိုးမိခြင်း (ဥပမာ - ဘောလုံးမကစားခင် ခြေ​ထောက်ကို ဆေးထိုးခြင်း) 

- ညဘက် သွေးချိုကျခြင်း

- လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပြီး နာရီအတော်ကြာမှ သွေးချိုကျခြင်း

- အရက်သောက်ခြင်းတို့ဖြစ်ပါတယ်။

အရက်သောက်ခြင်းက ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ သွေးအချိုဓာတ်ထိန်းညှိမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ရုတ်တရက်သွေးချိုကျခြင်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အရက်နဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးတို့ရဲ့ အန္တရာယ်တွေကို အထူးသတိထားဖို့ ​အရေးကြီးပါတယ်။

သွေးတွင်းအချိုဓာတ်ကို စစ်ဆေးခြင်း

သွေးတွင်းအချိုဓာတ် ကျ/မကျ သေချာသိနိုင်တဲ့ တစ်ခုတည်းသောနည်းလမ်းကတော့ ဂလူကိုမီတာ(glucometer)- သွေးချိုတိုင်းစက် ဖြင့် စစ်​ဆေးခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အခြေအနေအရ ဂလူကိုမီတာနဲ့ ချက်ချင်းစစ်​ဆေးကြည့်ဖို့အဆင်မပြေခဲ့ရင် ရောဂါလက္ခဏာပိုမို ဆိုးရွားမလာခင် သွေးချိုကျနေတာကို ချက်ချင်းကုသဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

သွေးချိုကျနေရင် (ဟိုက်ပိုရ​နေရင်) ဘယ်လိုကုသမလဲ?

သွေးတွင်းအချိုဓာတ် ၄.၀ mmol/l (၇၂mg/dL) အောက်ရောက်နေပါက အမြန်ဆုံးကုသမှုခံယူသင့်ပါတယ်။ လိုက်နာလုပ်ဆောင်ရမယ့် အဆင့်တွေကတော့–

- သကြားရည် စားပွဲတင်ဇွန်းတစ်ဇွန်း ဒါမှမဟုတ် ချိုသောအရည် (ဥပမာ-သစ်သီးဖျော်ရည်၊ ကိုလာ) ခွက်တဝက်သောက်ပါ။ ပြီးလျှင် သွေးအချိုဓာတ်ပြန်လည်မစစ်ဆေးခင် ၁၅ မိနစ်ခန့် အနားယူပါ။

- သွေးတွင်းအချိုဓာတ်သည် ၄.၀ mmol/L (၇၂mg/dL) ထက်​ကျော်လာပါက ၎င်းပမာဏကို အတည်ပြုရန် မိနစ် ၂၀-၃၀ အကြာတွင် ပြန်လည်စစ်ဆေးပါ။

- သွေးတွင်းအချိုဓာတ်သည် ၄.၀ mmol/l (၇၂mg/dL) အောက်တွင် ရှိနေသေးပါက သကြားရည် စားပွဲတင်ဇွန်းတစ်ဇွန်း ဒါမှမဟုတ် ချိုသောအရည် (ဥပမာ-သစ်သီးဖျော်ရည်၊ ကိုလာ) တစ်ခွက်ထပ်သောက်ပါ။ ပြီးလျှင် သွေးအချိုဓာတ်ပြန်လည်မစစ်ဆေးခင် ၁၅ မိနစ်ခန့် အနားယူပါ။

-သွေးတွင်းအချိုဓာတ်သည် ၄.၀ mmol/l (၇၂mg/dL) ထက် မြင့်တက်လာပါက သွေးချိုပြန်မကျသွားအောင် အချိန်ကြာကြာ သွေးတွင်းအချိုဓာတ်ကို ထိန်းထားပေးနိုင်သော အစားအစာများ(ဥပမာ-ပေါင်မုန့်တစ်လုံး၊ ဘီစကစ် နှစ်ချပ်စသည်)ကို စားသုံးပါ။

သွေးချိုကျခြင်းသည် အစာစားချိန်မတိုင်မီ (အင်ဆူလင်ထိုးလေ့ရှိသောအချိန်)တွင် ဖြစ်ပွားပါက သွေးချိုကျခြင်းကို ဦးစားပေးကုသသင့်ပြီး သွေးတွင်းအချိုဓာတ် ၄.၀ mmol/L (၇၂mg/dL) ထက်ကျော်ပါက အင်ဆူလင်ကို ပုံမှန်အတိုင်း ပေးနိုင်ပါတယ်။အင်ဆူလင်ကို မထိုးပဲမနေရပါ။ 

အကယ်၍ သွေးချိုဓာတ်ကျပြီးတက်နေ သို့မဟုတ် သတိလစ်နေပါက အသက်ရှုလမ်း​ကြောင်းပိတ်ခြင်း၊ အဆုတ်ထဲသို့အစာဝင်သွားခြင်း (ထိုမှတဆင့် ဆိုးဝါးသော အဆုတ်ယောင်ခြင်း)များဖြစ်နိုင်၍ အစာကျွေးရန် မကြိုးစားရပါ။ အရေးပေါ်အခြေအနေဖြစ်၍ ဆေးရုံသို့ချက်ချင်းသွားရန် လိုအပ်ပါတယ်။

သွေးချိုကျခြင်းကို ဘယ်လိုကာကွယ်မလဲ။

သွေးချိုကျခြင်းကို အောက်ပါနည်းများဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။

• အစာစားချိန်စနစ်တကျ စားသုံးပါ။

• အင်ဆူလင်နှင့်လေ့ကျင့်ခန်း ချိန်ကိုက်၍ ထိန်းညှိပါ။

• သွေးချိုစစ်ခြင်းကို စဉ်ဆက်မပြတ်ပုံမှန် ပြုလုပ်ပါ။

• အရက်နှင့်မူးယစ်ဆေးဝါးသုံစွဲခြင်းများမှ ရှောင်ကြဉ်ပါ။

အမျိုးအစား၁ဆီးချိုရောဂါသည်များသည်သွေးချိုကျခြင်းမကြာခဏဖြစ်ပေါ်နေပါကဆီးချိုရောဂါကုသရေးအဖွဲ့နဲ့အမြန်ဆုံးတိုင်ပင်ဆွေးနွေးကုသရမည်ဖြစ်ပါတယ်။