Đối với nhiều người sống chung với đái tháo đường típ 1, việc nhịn ăn trong tháng Ramadan là một lựa chọn mang ý nghĩa tinh thần quan trọng, nhưng cũng đi kèm nhiều thách thức về sức khỏe. International Diabetes Federation (IDF) và Diabetes and Ramadan Alliance đã xây dựng các hướng dẫn thực tiễn nhằm giúp người bệnh nhịn ăn an toàn hơn.

Tham vấn trước Ramadan: xây dựng kế hoạch cá nhân hóa

Trước khi Ramadan bắt đầu, hãy gặp đội ngũ chăm sóc đái tháo đường của bạn để trao đổi về:

• Kiểm soát đường huyết của bạn (HbA1c, tiền sử hạ/tăng đường huyết)

• Các biến chứng hoặc vấn đề sức khỏe khác

• Cách điều chỉnh insulin hoặc cài đặt bơm insulin

• Thời điểm kiểm tra đường huyết và khi nào cần ngừng nhịn ăn

Việc tham vấn trước Ramadan, lý tưởng là 4–8 tuần trước khi bắt đầu nhịn ăn, sẽ giúp xây dựng một kế hoạch cá nhân hóa phù hợp với bạn

Ai không nên nhịn ăn? Các yếu tố nguy cơ ở T1D và khi nào cần ngừng nhịn ăn

Không phải ai mắc đái tháo đường típ 1 cũng có thể nhịn ăn một cách an toàn.

Bạn có thể được khuyến cáo không nên nhịn ăn nếu:

• Bị hạ đường huyết thường xuyên hoặc nghiêm trọng

• Gần đây đã bị nhiễm toan ceton do đái tháo đường (DKA)

• Đang mang thai hoặc có biến chứng nghiêm trọng

• Nếu bạn vẫn nhịn ăn, việc theo dõi đường huyết thường xuyên là rất cần thiết và không làm mất hiệu lực của việc nhịn ăn.

Điều chỉnh insulin trong Suhoor và Iftar

• Insulin nền của bạn có thể cần được giảm nhẹ

• Liều lượng và thời điểm tiêm insulin tác dụng nhanh của bạn sẽ cần được điều chỉnh phù hợp với bữa ăn Suhoor (trước bình minh) và Iftar (sau khi mặt trời lặn).

• Luôn theo dõi đường huyết vào các thời điểm: trước bữa Suhoor, giữa ngày, trước bữa Iftar và trước khi đi ngủ

Hãy ngắt quãng việc nhịn ăn ngay lập tức nếu đường huyết của bạn giảm xuống dưới 70 mg/dL (3,9 mmol/L), tăng trên 300 mg/dL (16,7 mmol/L), hoặc nếu bạn cảm thấy chóng mặt, buồn nôn hay mất nước.

Chế độ ăn uống và bù nước trong tháng

Vào bữa Suhoor, hãy chọn các loại carbohydrate tiêu hóa chậm (ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, sữa chua, trứng) để giúp duy trì năng lượng suốt cả ngày.

Vào bữa Iftar, hãy bắt đầu nhẹ nhàng với chà là và nước, sau đó là các bữa ăn cân bằng — tránh các loại thực phẩm quá ngọt hoặc đồ chiên rán.

Hãy uống đủ nước trong khoảng thời gian sau bữa Iftar và trước bữa Suhoor để tránh tình trạng mất nước.

Thời điểm tập luyện trong tháng Ramadan

Hoạt động thể chất trong tháng Ramadan luôn được khuyến khích, nhưng thời điểm và cường độ là rất quan trọng — đặc biệt đối với người sống chung với đái tháo đường típ 1.

Lời khuyên để tập luyện an toàn:

• Tránh tập luyện cường độ cao trước bữa Iftar, vì nguy cơ hạ đường huyết ở mức cao nhất vào cuối buổi chiều.

• Vận động nhẹ nhàng (như giãn cơ hoặc đi bộ chậm) là phù hợp trước khi xả chay.

• Thời điểm tập luyện tốt nhất: Sau khi cầu nguyện Tarawih (khoảng 8–9 giờ tối). Lúc này đường huyết của bạn thường ổn định hơn, và cơ thể đã được nạp năng lượng cũng như bù nước.

• Duy trì cường độ tập luyện ở mức trung bình — tập trung vào các bài tập giãn cơ, cardio nhẹ hoặc bài tập kháng lực.

• Luôn kiểm tra đường huyết trước và sau khi tập luyện, đồng thời luôn mang theo đồ dùng xử lý hạ đường huyết cấp tốc bên mình.

Ưu tiên an toàn: Nhận biết các triệu chứng và ngắt quãng việc nhịn ăn

Ramadan là thời gian để chiêm nghiệm, không phải để thử thách giới hạn của bản thân. Nếu cơ thể có dấu hiệu bất ổn, hãy ngắt quãng việc nhịn ăn. Đó không phải là thất bại; đó là sự tôn trọng bản thân và là trách nhiệm chăm sóc cơ thể mà bạn đã được ban tặng.

Sau tháng Ramadan

Khi tháng Ramadan kết thúc, hãy gặp lại bác sĩ để đánh giá trải nghiệm, các chỉ số đường huyết và việc điều chỉnh insulin. Điều này giúp bạn chuẩn bị tốt hơn cho năm tới và chia sẻ kinh nghiệm với cộng đồng của mình.

KẾT LUẬN

Việc nhịn ăn đối với người sống chung với đái tháo đường típ 1 là có thể, nhưng an toàn luôn là ưu tiên hàng đầu. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, theo dõi sát sao và hỗ trợ từ đội ngũ y tế, cùng những điều chỉnh lối sống nhỏ như tập luyện sau khi cầu nguyện Tarawih, bạn hoàn toàn có thể giữ cân bằng giữa đức tin và sức khỏe.