ក្រោយបានធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យហើយបញ្ជាក់ថាមានទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) ជាលទ្ធផលដែលផ្លាស់ប្តូរជីវិតនិងការរស់នៅរបស់អ្នកជំងឺ។ បើគិតទៅវាលើសពីការចាក់ថ្នាំដោយប្រើកូនម្ជុលតូចតែមួយឬកម្រិតស្ករក្នុងឈាម។ តែវាជាការប្រឈមមុខនឹងការភ័យខ្លាច ការមាក់ងាយ រើសអើង រហូតឈានទៅដល់ការរកឃើញកម្លាំងចិត្តបន្តដំណើរទៅមុខទៀតដោយខ្លួនឯងបាន។ នៅអាស៊ី យើងនៅតែប្រឈមនឹងការខ្វះធនធាន ការអប់រំពី T1D នៅមានកម្រិត ទើបការយល់ដឹងមិនទាន់គ្រប់គ្រាន់។ ទោះលទ្ធផលបែបណាក៏ដោយក៏យើងនៅតែអាចរស់នៅឲ្យបានពេញលេញ នៅតែមានដង្ហើមដក នៅតែស៊ូ និងនៅតែរស់ដោយកម្លាំងកាយចិត្ត។

១. តតាំងនឹងលទ្ធផលធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យលើកទី១ក្នុងជីវិត

“ខ្ញុំរស់នៅម្នាក់ឯងក្នុងភូមិលើភ្នំឆ្ងាយពីគ្រួសារ។ កាលអាយុ ២៥ ឆ្នាំ រាងកាយខ្ញុំខ្សោយ តែអត់មានអ្នកដឹងថា ខ្ញុំខ្សោយដោយហេតុអ្វីទេ។ ជាងប្រាំមួយខែ ខ្ញុំត្រូវធ្វើតេស្តជាហូរហែរ តែរកមូលហេតុច្បាស់លាស់ថាខ្ញុំឈឺអីអត់ឃើញទេ។ រាល់យប់ ខ្ញុំបន់ស្រន់មិនលោះថ្ងៃ ថាបើខ្ញុំត្រូវស្លាប់ សូមឲ្យខ្ញុំស្លាប់នៅជិតមនុស្សដែលខ្ញុំស្រលាញ់។ អ្វីដែលឈឺចាប់បំផុតគឺរកមូលហេតុថាឈឺអីឲ្យប្រាកដអត់ឃើញ"។

សារពីអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) តាំងពីឆ្នាំ ២០១៧ នៅប្រទេសឥណ្ឌា — Rekha Negi ។

“កាលខ្ញុំអាយុ ១៣ ឆ្នាំ។ ខ្ញុំញ៉ាំសុទ្ធតែអាហារល្អ រាងកាយសកម្មឥតឈប់ ហើយមិនសូវឈឺផ្ដាសទេ។ តែមានថ្ងៃមួយ ខ្ញុំក្រោយកឈរអត់រួច។ ភ្នែកចាប់ផ្ដើមស្រវាំង ព្រិល មើលអីអត់ឃើញ។ ឃើញចឹងប៉ា គាត់យកខ្ញុំទៅពេទ្យ ក្រោយពិនិត្យហើយវេជ្ជបណ្ឌិតបាននិយាយថា ខ្ញុំមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ មើលអត់ជាទេ ត្រូវនៅជាមួយខ្ញុំពេញមួយជីវិត។ ដំបូងៗខ្ញុំអត់ទាន់យល់ថា ពាក្យប៉ុន្មានម៉ាត់របស់គ្រូពេទ្យកាលណោះនឹងផ្លាស់ប្តូរជីវិតខ្ញុំម៉េចខ្លះទេទៅអនាគត។ ជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងចុះ ទាំង Hypo និង Hyper សុទ្ធតែធ្វើទុក្ខ ប៉ះពាល់ ហើយបណ្ដាលឲ្យការសិក្សារបស់ខ្ញុំកាន់តែពិបាក។ មិត្ដភ័ក្ដិនៅសាលា លោកគ្រូអ្នកគ្រូអី គាត់អត់យល់ពីបញ្ហាទឹកនោមផ្អែមអស់នេះទេ។ ចឹងហើយបានជាខ្ញុំមានអារម្មណ៍ដូចជាមនុស្សចម្លែក ដែលមានរាងកាយខុសគេតែឯង”។
— Johanah Co អ្នកជំងឺ T1D ចាប់តាំងពីឆ្នាំ ២០០១ រស់នៅឯប្រទេសហ្វីលីពីន។

សារទាំងនេះ គ្រាន់តែសម្រាប់ដាស់តឿនគ្នាយើង រាល់ពេលដែលយើងគិតថា ជីវិតយើងមានផលវិបាកមិនអាចបន្តទៅមុខបាន។ សារនេះជាកម្លាំងចិត្ត ឲ្យយើងបន្តបោះជំហាននិងក្ដីសង្ឃឹមទៅមុខទៀត។

២. ម៉េចក៏នៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) ជាបញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ?

ជាក់ស្ដែងនៅតំបន់ដែលមានធនធានកំណត់ ឬដូចនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍អី កុមារដែលមានទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) តែងប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិត។ ការវិនិច្ឆ័យខុស ឬការរកឃើញជំងឺយឺតពេក ជារឿងឧស្សាហ៍កើតណាស់ ជាពិសេសនៅជនបទ ឬតំបន់ដាច់ស្រយ៉ាល ដែលបុគ្គលិកសុខាភិបាល និងការអប់រំអំពីជំងឺទឹកនោមផ្អែមនៅមានកម្រិតតិចតួច។ បើមិនមានចំណេះដឹង ឬការយល់ដឹងពីជំងឺ ការទទួលបានថ្នាំអាំងស៊ុយលីនទាន់ពេលវេលា ឬការថែទាំចាំបាច់ត្រឹមត្រូវទេ នោះអ្នកជំងឺជាកុមារច្រើនណាស់រស់មិនលើសមួយឆ្នាំទេ ក្រោយពីការធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ។ យោងតាម (Ogle et al., 2018)។

ភាពក្រីក្រ ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលអន់ថយ និងការខ្វះខាតការអប់រំជាភាសាដែលអ្នកជំងឺអាចយល់បាន ពិតជាធ្វើឲ្យពួកគេកាន់តែលំបាកដើម្បីទទួលបានការអប់រំត្រឹមត្រូវ។ គ្រួសារច្រើនត្រូវទទួលបន្ទុកគ្រប់គ្រងទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ (T1D) ដោយខ្លួនឯង ដោយគ្មានឧបករណ៍ជំនួយ ឬការគាំទ្រដែលពួកគេត្រូវការ។ (Chan et al., 2020; Ng et al., 2022) ចេញផ្សាយបែបនេះ។

បញ្ហានេះអាចផ្លាស់ប្តូរបាន បើបានវិនិច្ឆ័យទាន់ពេល មានលទ្ធភាពរកទិញអាំងស៊ុយលីនមកប្រើបាន និងសហគមន៍គាំទ្ររឹងមាំ កុមារដែលរស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមអស់នោះប្រាកដជាអាចរស់នៅឲ្យបានពេញលេញ និងមានសុខភាពល្អដូចគេឯងបាន។ មិនគួរឲ្យមានកុមារណាម្នាក់ស្លាប់ដោយសារជំងឺដែលអាចគ្រប់គ្រងបាន ដោយគ្រាន់តែការថែទាំត្រឹមត្រូវនោះទេ។

៣. រស់នៅឲ្យបានពេញលេញ ជាងរស់នៅគ្រាន់តែទប់ទល់

"អាយុ ២១ ខ្ញុំជាអ្នករាំអាជីព ប៉ុន្តែក្រោយគ្រូពេទ្យវិនិច្ឆ័យថាខ្ញុំមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) ខ្ញុំស្រកអស់ ១២គីឡូក្រាម ហើយលាឈប់ពីការងារដែលខ្ញុំស្រឡាញ់។ ខ្ញុំសម្រេចចាកចេញ តែអត់ដឹងថាទៅមុខទៀតជីវិតខ្ញុំទៅជាបែបណាទេ។ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមស្តីបន្ទោស ហើយដាក់បន្ទុកគ្រប់បែបយ៉ាងទៅលើជំងឺ T1D ដែលចូលមកជីវិតខ្ញុំ។ ខ្ញុំយំរាល់យប់។ ខ្ញុំបាក់ទឹកចិត្ដរាប់ខែ។ គ្រួសារខ្ញុំក៏ពួកគាត់ពិបាកចិត្តដែរ។ អ្នកខ្លះជឿថា អាំងស៊ុយលីនគ្រោះថ្នាក់ ឬជារឿងខ្មាស់អៀន។ មួយខែដំបូង ខ្ញុំលំបាកណាស់ ដែលខ្ញុំត្រូវចាក់អាំងស៊ុយលីនរាល់ថ្ងៃ ជាតិស្ករឡើងចុះៗ ហើយសម្ពាធផ្លូវចិត្តខ្ញុំកាន់តែពិបាកឡើងៗ។ ខ្ញុំដឹងខ្លួនថារាងកាយខ្ញុំខ្សោយហើយឯកាណាស់។ ពីមួយពេលទៅមួយពេល ខ្ញុំចាប់ផ្តើមស្វែងយល់ ខ្ញុំចាប់ផ្តើមនិយាយ និងចាប់ផ្តើមយកចិត្តទុកដាក់អ្នកដទៃទៀត។ ពេលនោះហើយ ជាគ្រាដែលខ្ញុំជឿថា អ្វីៗសុទ្ធតែអាចទៅរួច ទោះយើងមានទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ហ្នឹងក៏ដោយ"។

សារពីអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) តាំងពីឆ្នាំ ២០១៥ ដែលរស់នៅប្រទេសឥណ្ឌា — Jyotsana Rangeen ។

"ខ្ញុំចំណាយពេលជាច្រើនឆ្នាំណាស់ ទម្រាំអាចទទួលយកការពិតថា ខ្ញុំមានជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D)។ ពីមុន ឲ្យតែពេលអត់ស្រួលខ្លួនធ្វើទុក្ខ អារម្មណ៍ខ្ញុំដក់ជាប់ ហើយស្ដីបន្ទោសជំងឺនេះមុនគេ។ មានពេលខ្លះ ខ្ញុំបាក់ទឹកចិត្ត អត់សង្ឃឹមខ្លាំង រហូតគិតដល់លែងចង់រស់បន្តទៀតក៏មាន។ មានពេលមួយដែលជាជាតិស្ករទាបខ្លាំងបានធ្វើឲ្យខ្ញុំភ្ញាក់រលឹកហើយដឹងថា ខ្ញុំមិនអាចរត់គេចពី T1D បានទេ តែត្រូវទទួលយកហើយរៀនរស់នៅជាមួយវា"។

សារពីអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) — Johanah។

៤. ទម្លាប់រស់នៅប្រចាំថ្ងៃល្អៗ

មែនទែនទៅមិនមានរូបមន្តល្អទេវតាល្អឥតខ្ចោះណាឲ្យត្រូវគ្រប់គ្នាទេ ប៉ុន្តែអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) មានទម្លាប់ស្រដៀងៗគ្នាដែលជួយឲ្យរស់នៅបានល្អ។ ទម្លាប់សាមញ្ញៗក៏ពិតមែន តែអាចបានផលធំមួយក្នុងជីវិតប្រចាំថ្ងៃ៖

រក្សាជាតិស្ករនៅក្នុងកម្រិតគោលដៅល្អ (TIR)។ ព្យាយាមរក្សាជាតិស្ករនៅចន្លោះ ៧០–១៨០ mg/dL (ឬ ៣.៩–១០.០ mmol/L) ឲ្យបានប្រហែល ៧០% នៃពេលថ្ងៃ ឬប្រហែល ១៧ ម៉ោង។ បើធ្វើអ៊ីចឹងបាន វាជួយឲ្យរាងកាយយើងមានថាមពលល្អ និងមានស្ថេរភាពសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃ។ Endocrine Society, 2022 ចេញផ្សាយដូច្នេះ។
ចាក់អាំងស៊ុយលីនមុនបរិភោគអាហារ (Pre-bolus insulin) ឲ្យបានមុន ១៥–៣០ នាទី ដើម្បីជួយឲ្យជាតិស្ករមិនឡើងលឿនក្រោយញ៉ាំ។
យើងគួរបរិភោគអាហារដែលសម្បូរទៅដោយជាតិសរសៃដូចជា សណ្តែក ល្ហុង តៅហ៊ូ បន្លែស្លឹក បន្លែបៃតង អង្ករសម្រូប អង្ករ(សម្បុរ)ខ្មៅ ឬអង្ករក្រហម និងដំឡូងបារាំងផ្អែមជាដើម។ អាហារទាំងនេះអាចជួយឲ្យគ្រប់គ្រងជាតិស្ករបានល្អប្រសើរ (Zeng et al., 202…)។
ប្រើប្រាស់សម្ភារៈនិងបច្ចេកវិទ្យា ដើម្បីសម្រួលដល់ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ។ កម្មវិធីតាមដានអាហារ ឬ Platform ដូចជា ChatGPT អាចជួយយើងដើម្បីគណនាបរិមាណកាបូអ៊ីដ្រាត និងរៀបចំអាហារប្រចាំថ្ងៃបានល្អដែរ។ ឧបករណ៍ដូចជា ម៉ាស៊ីនតាមដានជាតិស្ករបន្ត (CGM) និង ម៉ាស៊ីនចាក់អាំងស៊ុយលីនស្វ័យប្រវត្តិ (Insulin pump) បើប្រើបាន ក៏អាចជួយឲ្យការគ្រប់គ្រងជាតិស្ករក្នុងឈាមយើងបានប្រសើរឡើងដែរ។ គិតដោយឡែក បើទោះជាមិនមានឧបករណ៍ ឬបច្ចេកវិទ្យាអីអស់នេះ ក៏ការតាមដានជាតិស្ករប្រចាំថ្ងៃ ការចាក់អាំងស៊ុយលីនឲ្យបានត្រឹមត្រូវ និងការយកចិត្តថែទាំខ្លួនឯងជាប្រចាំ ក៏អាចបានផលល្អដែរ។
ពិភាក្សាជាប់ប្រចាំជាមួយក្រុមវេជ្ជបណ្ឌិតរបស់យើង។ ត្រូវពិនិត្យបរិមាណអាំងស៊ុយលីនប្រឆាំងនឹងកាបូអ៊ីដ្រាត បញ្ហាប្រតិកម្មរាងកាយរាល់ពេលចាក់អាំងស៊ុយលីន បរិមាណអាហារ ដូសកែតម្រូវ និង កម្រិតសកម្មភាពរាងកាយឲ្យជាប់លាប់ជាប្រចាំ។ បើមានចម្ងល់អី កុំអៀនកុំខ្លាចក្នុងការសួរសំណួរ។ ស្វែងយល់ជាចំណេះដឹងបន្ថែមពីចម្ងល់ដែលយើងចង់សួរជាជំហានដ៏សំខាន់ឲ្យសុខភាពយើងកាន់តែល្អជាងមុន។
ប្រុងប្រយ័ត្ន! ចំពោះជាតិស្ករនៅក្នុងទឹកជ្រលក់រសជាតិប្រៃៗ ព្រោះទោះជាប្រៃតែវាមានជាតិស្ករបង្កប់។ ទឹកជ្រលក់ដែលមានរសជាតិប្រៃ ផ្អែម ឬហឹរ អាចបណ្តាលឲ្យយើងបរិភោគបាយ ឬអាហារដែលមានជាតិកាបូអ៊ីដ្រាតច្រើនជាងដោយមិនដឹងខ្លួន ឬលើសបរិមាណកំណត់។ អាហារហឹរខ្លះក៏អាចធ្វើឲ្យយើងកាន់តែឃ្លាន ឬបណ្ដាលឲ្យញ៉ាំច្រើនជាងធម្មតា។ ដូច្នេះសូមប្រយ័យត្នយើងតាមដាន។
ត្រៀមខ្លួនឲ្យរួចរាល់ មិនថាធ្វើដំណើរទៅណាក៏ដោយ ត្រូវត្រៀមហើយយក អាំងស៊ុយលីន ឧបករណ៍វាស់កម្រិតជាតិស្ករ ផឹក និងអាហារសម្រន់ តាមខ្លួនជានិច្ច។ បើមានអារម្មណ៍នឿយហត់ ឬខ្សោយអស់កម្លាំង ត្រូវព្យាយាមគេងសម្រាកថ្ងៃយកកម្លាំងឲ្យបាន ១៥ ទៅ ៣០នាទី។
ភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងជាមួយមនុស្សថ្មីៗ។ ព្យាយាមស្វែងរកសហគមន៍ឬក្រុមគាំទ្រអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែម មិនថាជា អនឡាញឬផ្ទាល់ទេ សុទ្ធតែល្អសម្រាប់យើង។ បើមិនទាន់ស្គាល់សហគមន៍ឬក្រុមណាទេ គ្នាយើងអាចសាកល្បងចូលរួមជាមួយសហគមន៍ដូចជា HelloType1 ឬ deDOC.org បាន ដើម្បីចែករំលែកបទពិសោធន៍ ទទួលបានដំបូន្មាន និងកម្លាំងចិត្តពីមិត្តរួមជំងឺ ដែលកំពុងរស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ ដូចយើង។

៥. កែប្រែការឈឺចាប់ជាគោលដៅ៖ មកស្ដាប់សាច់រឿងរបស់ UDAI

"ពេលពេទ្យប្រាប់ខ្ញុំថា ខ្ញុំត្រូវចាក់អាំងស៊ុយលីន ត្រូវពិនិត្យជាតិស្ករជាប្រចាំ ហើយត្រៀមចិត្ត។ អារម្មណ៍ពេលហ្នឹងដូចអស់ព្រលឹងពីខ្លួន ដូចរស់បានតែរស់ ប៉ុន្តែជាក់ស្ដែងខ្ញុំចង់ធ្វើអីបានលើសនេះ។ ខ្ញុំជាអ្នកស្រឡាញ់ការផ្សងព្រេង អ៊ីចឹងទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ មិនអាចបញ្ឈប់ខ្ញុំត្រឹមនេះបានទេ។ ដូច្នេះហើយបានជាខ្ញុំសម្រេចចិត្តបង្កើតអង្គការ UDAI ដើម្បីអប់រំពីជំងឺទឹកនោមផ្អែមឡើង។ យើងបានជួយក្មេងៗដែលមានទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ដោយធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យទាន់ពេល ផ្ដល់ថ្នាំចាក់អាំងស៊ុយលីន ផ្ដល់ការអប់រំ និងការលើកទឹកចិត្តដល់ពួកគេ។ មកទល់សព្វថ្ងៃនេះ បេសកកម្មយើងបានជួយដល់អ្នកជំងឺក្មេងៗ លើស ៥០០នាក់ដោយឥតគិតថ្លៃ។ ខ្ញុំលំបាកច្រើនណាស់ តែខ្ញុំនៅមានកម្លាំងចិត្តមិនរាថយ។ ជាក់ស្ដែងទៅ ខ្ញុំយំរហូត ឆ្ងល់មិនទុកចិត្តខ្លួនឯងសោះ ហើយទោះធ្វើការក៏អត់មានកម្លាំងកំហែង និយាយទៅបាក់ទឹកចិត្ត។ តែដល់ពេលខ្ញុំមានគោលដៅជីវិត អ្វីៗប្រែប្រួលហើយប្រសើរឡើង។ ពិតណាស់ថា អត់មានអ្នកណាម្នាក់ប្រឈមនឹងបញ្ហាទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) តែឯងគ្រប់មុខបាននោះទេ គឺត្រូវតែមានជំនួយគាំទ្រ ការបង្រៀនណែនាំពីមនុស្សជុំវិញខ្លួន គ្រូពេទ្យ ឬសហគមន៍ជាដើម"។

សារពីអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) — Rekha។

រាយរ៉ាប់បន្ថែមពីអង្គការដែលខ្លួនបានបង្កើត (UDAI) Rakha ថា UDAI បានជួយនិងផ្ដល់ក្ដីសង្ឃឹមដល់ទាំងក្មេងៗនិងមនុស្សធំបែបនេះថា៖

ការគាំទ្រពីគ្រួសារគឺជាគន្លឹះនៃទំនុកចិត្ត។ ពេលកុមារមានគ្រួសារយល់ចិត្ត និងគាំទ្រពិតប្រាកដ ពួកគេមានអារម្មណ៍ថាមានសុវត្ថិភាព ព្រោះសមាជិកក្នុងផ្ទះយល់ចិត្តគេ។ អ៊ីចឹងគេអាចប្រឈមមុខនឹងជំងឺបានដោយមិនខ្លាច។
ការអប់រំសំខាន់ណាស់ ខ្វះមិនបាន។ ពេលយល់ថាអាំងស៊ុយលីនដំណើរការយ៉ាងដូចម្តេច និងត្រូវថែរក្សារបៀបរស់នៅប្រចាំថ្ងៃយ៉ាងដូចម្តេច ជីវិតយើងកាន់តែងាយស្រួល និងអាចគ្រប់គ្រងបានល្អជាងមុន។
ប្រែក្លាយការឈឺចាប់ឲ្យក្លាយជាកម្លាំងចិត្ត។ ពេលយើងបទពិសោធន៍យើងអាចជួយអ្នកដទៃបាន វាមិនត្រឹមតែជួយពួកគេទេ ប៉ុន្តែជួយឲ្យចិត្តយើងមានសុភមង្គល និងមានន័យក្នុងជីវិតដូចគ្នាដែរ។
សហគមន៍ជាកន្លែងបង្កើតទំនាក់ទំនងនិងចំណងមិត្តភាព។ ចំណាយពេលវេលាជាមួយអ្នកដែលយល់ចិត្តយើង នឹងធ្វើឲ្យយើងមានអារម្មណ៍ថាមិនឯកោ មិនចង់នៅតែឯង ហើយកាន់តែមានកម្លាំងចិត្ត។

ចង់បានល្អ ចង់បានផ្លែផ្កាត្រូវតែខំប្រឹងប្រែង តែឲ្យតែមានការគាំទ្រត្រឹមត្រូវ យើងដឹងតែអាចរស់នៅដោយជីវិតពេញលេញបាន មិនមែនត្រឹមតែរស់ប៉ុណ្ណោះទេ។
ចំណុចសំខាន់មួយខ្វះមិនបានគឺ ត្រូវស្វែងរកជំនួយកុំខាន។ បើគ្រួសារ មិត្តភក្តិ ឬគ្រូនៅសាលាមិនយល់ពីបញ្ហាយើង គួរតែស្វែងរកវេជ្ជបណ្ឌិត ឬអ្នកជំងឺដូចគ្នាដែលអាចផ្តល់ដំបូន្មានបានច្បាស់។

៦. សេរីភាពនិងការព្យបាល

“ពេលវេលាដ៏ពិបាកបំផុតនៃជីវិតខ្ញុំ បានធ្វើឲ្យខ្ញុំក្លាយជាមនុស្សរឹងមាំដូចខ្ញុំសព្វថ្ងៃ។ ខ្ញុំបញ្ចេញមតិយោបល់នេះ មិនមែនខ្ញុំធ្វើអ្វីៗគ្រប់យ៉ាងបានល្អឥតខ្ចោះទេ តែខ្ញុំចង់ឲ្យអ្នកមានបញ្ហាដូចខ្ញុំ ដឹងឮហើយទទួលបានជំនួយឲ្យបានលឿនជាងខ្ញុំ"។ សារពីអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) — Rekha។

“ខ្ញុំព្យាយាមលាក់បាំងថាខ្ញុំមានទឹកនោមផ្អែមច្រើនឆ្នាំហើយ ព្រោះខ្លាចគេរើសអើង។ ដល់ពេលខ្ញុំឈប់លាក់បាំង ហើយប្រាប់អ្នកជុំវិញខ្លួនពីបញ្ហានេះ ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ថាធូរហើយមានសេរីភាពពេញលេញ។ ខ្ញុំរកបានការងារបានធ្វើ ចូលរួមក្រុមរាំ ហើយចាប់ផ្តើមបង្ហោះវីដេអូរាំ។ វីដេអូដំបូងបន្ទាប់ពីការវិនិច្ឆ័យ មានអ្នកមើលជាងមួយលាននាក់។ ទាំងអស់នេះហើយ ទើបខ្ញុំជឿថាទោះជារស់នៅជាមួយ T1D ក៏ដោយ ក៏យើងមិនត្រូវអស់សង្ឃឹមទេ។ ខ្ញុំនៅតែមានក្ដីស្រមៃ ការបោះជំហានធ្វើឲ្យកាន់តែល្អ ហើយខិតខំសម្រេចបំណងប្រាថ្នាដែលខ្ញុំមាន។

អ្វីដែលធ្លាប់ជាផ្ទុកធ្ងន់ បានក្លាយជាស្ពានភ្ជាប់ខ្ញុំជាមួយមនុស្សជុំវិញខ្លួន។ ខ្ញុំរៀនបានថា ខ្ញុំមិនអាចផ្លាស់ប្តូរជំងឺរបស់ខ្ញុំបានទេ ប៉ុន្តែខ្ញុំអាចជ្រើសរើសរបៀបរស់នៅជាមួយវាបាន”។ សារពីអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) — Jyotsana។

“ខ្ញុំគិតថខ្ញុំជាមនុស្សខុសគេ ហើយឯកា។ តែពេលខ្ញុំបានចូលរួមក្នុងសហគមន៍អ្នកទឹកនោមផ្អែម ខ្ញុំទទួលបានអារម្មណ៍ថាធូរស្បើយ មានមិត្តភ័ក្ដ មានទំនាក់ទំនង និងកម្លាំងចិត្ត។ វាជាអំណោយដ៏អស្ចារ្យកាត់ថ្លៃមិនបានក្នុងការចែករំឡែកដល់អ្នកដទៃជាកម្លាំងចិត្ត (#payitforward) ទោះបីគ្មាននរណាមើលក៏ដោយ”។ សារពីអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) — Johanah។

៧. បើគ្រប់គ្រងផលវិបាកបានល្អច្រើនហើយ គួរធ្វើអ្វីទៀត?

យោងតាម សារព័ត៌មាន International Diabetes Federation Diabetes Atlas (Magliano et al., 2025) មានអ្នកជំងឺលើស ៥៨៨ លាននាក់ហើយ នៅទូទាំងពិភពលោករស់ជាមួយជំងឺទឹកនោមផ្អែម។ ចំនួនកំពុងកើនឡើងរហូត ប៉ុន្តែភាពក្លាហានរបស់យើងក៏កំពុងកើនឡើងដែរ។

ទោះជាជំងឺ T1D អាចនៅជាមួយយើងពេញមួយជីវិត ប៉ុន្តែវាមិនមែនវាជាអ្វីដែលកំណត់ថា អ្នកជាអ្នកណាបានទេ។

មានឧបករណ៍ជាតម្រូវការត្រឹមត្រូវ ទម្លាប់ប្រចាំថ្ងៃល្អៗ ប្រព័ន្ធគាំទ្រ (រាប់ទាំងអ្នកចាំជួយ) និង កម្លាំងចិត្តរឹងមាំ ការតស៊ូគ្រប់យ៉ាងអាចក្លាយជាជំហាននៃការរីកចម្រើន។

ថ្ងៃនេះ យើងគួរបង្កើតទម្លាប់វិជ្ជមានណា?

សូមជ្រើសរើសទម្លាប់តូចណាមួយ ដែលអាចផ្ដល់កម្លាំងចិត្តនិងលើកទឹកចិត្តយើងបាន។
និយាយជាមួយអ្នកទុកចិត្តណាម្នាក់ដែលយល់ពីអ្វីដែលអ្នកកំពុងប្រឈមនិងចង់ជម្នះ។
សម្រាក បន្តខិតខំរៀនរហូត ដើម្បីគ្រប់គ្រងស្ថានភាពជំងឺយើងឲ្យបានពេញលេញ។
ជីវិតយើងមានតម្លៃណាស់ មិនមែនឈប់ត្រឹមលទ្ធផលរោគវិនិច្ឆ័យប៉ុណ្ណឹងទេ។
ដឹងទេ អ្នកជាមនុស្សអស្ចារ្យហើយក្លាហានណាស់។
បញ្ហារបស់អ្នកមានតម្លៃមហាសាលកាត់ថ្លៃមិនបាន។ កុំបោះបង់ ត្រូវញញឹមហើយបន្តទៅមុខទៀតនិងរស់នៅឲ្យបានល្អបំផុត៕

១. តតាំងនឹងលទ្ធផល​ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ​លើកទី១​ក្នុង​ជីវិត

២. ម៉េចក៏​នៅ​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) ជា​បញ្ហាធ្ងន់ធ្ងរ?

៣. រស់នៅឲ្យ​បាន​ពេញលេញ ជាង​រស់នៅ​គ្រាន់​តែទប់ទល់

៤. ទម្លាប់រស់នៅប្រចាំថ្ងៃ​ល្អៗ

៥. កែប្រែការឈឺចាប់​ជាគោលដៅ៖ មកស្ដាប់សាច់រឿង​របស់ UDAI

៦. សេរីភាព​និង​ការ​ព្យបាល

៧. បើគ្រប់គ្រង​ផលវិបាក​បាន​ល្អ​ច្រើន​ហើយ គួរធ្វើ​អ្វីទៀត?

What is Type 1 Diabetes?

Disclaimer: