ព័ត៌មាន T1D

រូបតំណាង

អ្នកជំនាញថែទាំសុខភាព

អំពី​ពួក​យើង

​​ហត់នឿយ​ហើយ​បាក់ទឹកចិត្តពេល​តតាំង​ជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១៖ ចុះហេតុអ្វីបាន​ជាសុខភាពផ្លូវចិត្តសំខាន់?

កែសម្រួលដោយ: 29.05.2026

Dr. Men Panha, MD, MPH

Endocrinologist, Cambodia-China Friendship Preah Kossamak Hospital, Cambodia

លើសពីការវាស់ជាតិស្ករក្នុងឈាម៖ ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ ភាពអៀនខ្មាស​ សម្ពាធ​ផ្លូវអារម្មណ៍ និង​ការ​ផ្ដាច់​ខ្លួន​ពី​គេឯង

ថ្មីៗ​នេះ ខ្ញុំ​បាន​ទៅ​សួរសុខទុក្ខ​ក្មេង​ស្រី​ម្នាក់ដែល​កំពុងរស់នៅជាមួយ​និង​ជម្នះ​ទឹកនោមផ្អែម​ប្រភេទ១ ដែល​ធ្លាប់​ព្យាយាម​ធ្វើ​អត្តឃាត។ កាលណោះ ​កម្រិត​ជាតិស្ករ​ក្នុង​ឈាម​របស់​គាត់ ឡើង​ខ្ពស់ខ្លាំងណាស់ ប៉ុន្តែ​អ្នក​ទាំងអស់គ្នា​ដឹង​អត់​ថា លេខ​ដែល​គ្រប់គ្នា​មើលដឹង​ពី​កម្រិត​ជាតិស្ករគ្រាន់​តែ​ជា​ចំនុច​មួយ​ចំណែក​នៃ​សាច់រឿង​របស់​ក្មេង​ស្រី​ម្នាក់នេះ​ប៉ុណ្ណោះ។

សាច់រឿង​នៅ​ពីក្រោយ​នេះ គឺ​ពិតជា​តក់ស្លុតមែនទែន។ ច្រើនឆ្នាំ​មកនេះ នាង​ដាក់បន្ទុក ហើយ​បន្ទោសខ្លួន​ឯង​មិនស្រាក ដិតដាម​អារម្មណួ​ខ្មាស់គេ សមាជិកគ្រួសារ​អត់យល់ចិត្តយល់ថ្លើមគ្រប់គ្រាន់ ​និង​បញ្ហា​គ្រប់គ្រងទម្ងន់​អត់ជោគជ័យ​ជា​ដើម សុទ្ធតែជា​បន្ទុកធ្ងន់ៗត្រូវរាប់រងតែឯង។

ដូច​អ្នកឯទៀតចឹងដែរ អ្នក​រស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែម​ប្រភេទទី១ គ្រប់គ្នា រួម​ទាំង​នាងម្នាក់ដែរ​ពិតជា​ទាមទារ​ថែទាំខ្លួន​គ្រប់វិនាទី ២៤ម៉ោង​លើ២៤ម៉ោង។ ចំណុច​សំខាន់​ត្រង់​ថា នាង​ត្រូវ​រាប់រងគ្រប់យ៉ាង​តែ​ឯងហើយ ​បញ្ហា​ស្រអាប់​អស់នេះ បាន​ជម្រុញ​ឲ្យ​នាង​គិត​អវិជ្ជមាន​ហើយ​ផ្ដាច់​ខ្លួន​ពី​គេឯង មក​នៅ​តែឯងៗ។ ពេលដែល​បញ្ហា​ទឹកនោមផ្អែម​មិនត្រឹមតែ​ជា​បញ្ហាធ្វើ​ឲ្យ​កម្លាំងកាយ​ចុះ​អន់ខ្សោយ តែ​នៅ​មាន​ប្រការ​ត្រូវ​អនុវត្ត ត្រូវ​ធ្វើ​ឲ្យ​បាន​ខ្ជាប់ខ្ជួន​ត្រឹមត្រូវ​ជា​ច្រើន​ទេ នោះ កុំថាឡើយ​អ្នក​មាន​បញ្ហា​ផ្លូវចិត្ត​ខ្សោយ ទោះខ្លាំង​ម៉េច​ក៏​ពិបាក​ទប់ដែរ។

ពេលដែល​ប្រព័ន្ធ​អត់​ដំណើរការ​ល្អ​តាម​ការ​ចង់បាន៖ ចុះម៉េច​បាន​អ្នក T1D គិត​ថា​ខ្លួន​ទៅមុខ​អត់រួចដែរ?

ជាចំណូលចិត្ត នាង​ចូលញ៉ាំ​អាហារ​ផ្អែមៗ ឃើញ​បែបនេះ​ខ្ញុំ​ក៏​ពន្យល់​ថា អត់អីទេ ចូលចិត្ត​របស់​ញ៉ាំផ្អែមៗក៏​បាន​មិនខុសទេ ប៉ុន្តែ​ប្អូន​មាន​ទឹកនោមផ្អែម មិនមែន​បាន​ន័យ​ថា​យើង​អត់​ញ៉ាំអាហារ ឬភេសជ្ជៈ​ផ្អែម​ជា​ចំណូលចិត្ត​យើង​ទាំងស្រុង​នោះ​ទេ។ យើង​នៅ​តែ​ញ៉ាំបាន ដោយ​គ្រាន់តែព្យាយាម​ដកបាយ ចេញ រក្សា​តុល្យភាព​កម្រិត​អាំងស៊ុយលីន ហើយ​ព្យាយាម​ស្វែងយល់​ពី​កម្រិតកាបូនអ៊ីដ្រាត (carb) ឲ្យបាន​ត្រឹមត្រូវ។

ប្អូនស្រី​ម្នាក់នេះ គាត់មិនបានយល់​ពីការទាក់ទងគ្នារវាងកម្រិតជាតិស្ករ​បានពី​អាហារដែលគាត់ញុំា​ និង​បរិមាណ​អាំងស៊ុយ​លីនដែលត្រូវចាក់នោះទេ ព្រោះគ្មាននរណាម្នាក់បានពន្យល់គាត់ពីរឿងនេះទេ។

អ៊ីចឹង សរុបទៅ មក​ដល់​ចំណុចនេះ គាត់​ទទួល​អារម្មណ៍​ថា​បរាជ័យហើយ​ក្នុង​ការគ្រប់គ្រង​ទឹកនោមផ្អែម របស់គាត់។ ឯរឿង​ពិត បរាជ័យ​ត្រង់​ចំណុចណា​ឲ្យ​ប្រាកដ? មិនខុសទេ គឺ​នាង ឬអ្នក​រស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែម បរាជ័យ​ដោយ​សារ ប្រព័ន្ធសុខាភិបាលមិនបានជួយគាត់ឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ មិនមែន​ខ្លួនគាត់​ទេ។

លើសពីទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១៖ លើសពី​ក្ដីសង្ឃឹមនិងផែនការជីវិត

ទោះជាមានបញ្ហាទាំងអស់នេះក៏ដោយ ក៏គាត់នៅតែមានក្តីសង្ឃឹម។ គាត់​ចូលចិត្ត​លេងកីឡាណាស់ ពិសេស​ការ​រត់ និង​កីឡា​វាយសី (badminton)។ នេះ​យោង​តាម​អ្វីដែល​គាត់​រៀបរាប់​ប្រាប់​ថាឪពុករបស់គាត់ ដែល​ជា​អតីត​អត្តពលិក។ មានឈាម​ជ័រ​បន្តវង្សត្រកូលមិនខុសពី​ប៉ា​ទេ គាត់ក៏​មាន​ក្ដីស្រម៉ៃ​ផ្ទាល់ខ្លួន​ដែរ។ គាត់​គ្រោង​ផ្លាស់ប្ដូរ​មុខវិជ្ជាសិក្សាមួយ​ចំនួន ធ្វើ​ម៉េច​ឲ្យ​សមស្របនឹង​ស្ថានភាព​រាងកាយ​ខ្លួន។ គាត់នៅ​មាន​ក្ដីសង្ឃឹម និង​ផែនការ​ជីវិតជា​ច្រើនទៀត​ត្រូវ​សម្រេច។

តតាំង​ជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែម​ច្បាស់ណាស់​ពេលខ្លះ​មានអារម្មណ៍​បាក់ទឹកចិត្ត​និង​ឈឺចាប់​ដោយស្ងប់ស្ងាត់​មិនមានអ្នកដឹង

ដោយឡែក ក្ដីសង្ឃឹម​តែ​ម្នាក់ឯង គឺ​អត់គ្រប់គ្រាន់ទេ។

សុខភាពផ្លូវចិត្ត​ដាច់ខាត​ជា​រឿងសំខាន់ ជា​ស្នូល​បាត់មិនបាន សំរាប់​អ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែម។ ​យើងអត់​អាច​និយាយវែកញែក​ពី​បញ្ហា HbA1C និង​បរិមាណ​កម្រិត​របស់​ថ្នាំ​អាំងស៊ុយលីន​ ដោយ​ញែកអោយ​ដាច់​ពី​អារម្មណ៍​អៀនខ្មាស តក់ស្លុត ​ថប់បារម្ភ​និង​សម្ពាធផ្លូវចិត្ត​​បានទេ។ ជាក់ស្ដែង​អ្នករស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែម​ច្បាស់ណាស់​គឺ​គាត់​មានលក្ខខណ្ឌ​ពិសេស​លើស​ពី​អ្នក​ធម្មតា ព្រោះ​អ្នក T1D ជា​អ្នក​ដែល​ព្យាយាមគ្រប់គ្រង​បន្ទុកខ្លួនឯង​រាល់ថ្ងៃ ដើម្បី​រស់នៅ​ជីវិត​ពេញលេញដូចគេដូចឯងអ៊ីចឹង។

៣ វិធី​ជួយ​ដល់​ការ​​បង្កើត​ប្រព័ន្ធគាំទ្រ T1D

មានភាពជឿជាក់ហើយ​ទន្ទេញជានិច្ចថា យើង​ពិតជាអាច​ធ្វើ​បាន​ល្អជាងនេះ៖

  • ជួយ​ចែករំលែកចំណេះដឹង​ដល់​រាល់សមាជិក​គ្រួសារអោយយល់ពីល័ក្ខខណ្ឌសុខភាពរបស់ខ្លួន ក្រុមគ្រួសារមិនត្រូវបន្ទោសបង្អាប់ ឬដាក់បន្ទុកគាត់ទេ។

  • ឧស្សាហ៍​បញ្ជាក់ជាមួយ​គ្រូពេទ្យ ឲ្យ​ជួយ​ពិនិត្យ​មើល​ពី​សុខភាពផ្លូវចិត្ត​យើង​ផង

  • បង្កើត​ក្រុម ឬ​បរិយាកាស​សម្រាប់​អ្នកដែល​រស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែម​អាច​ជជែកដេញដោល ឬ​ចែករំលែក​ដោយ​កក់ក្ដៅ​ពី​បញ្ហាមួយនេះ ដោយ​មិនមាន​ភាពភ័យខ្លាច ឬ​វាយតម្លៃទាប​ដល់​ការ​ចែករំលែក។

សន្និដ្ឋាន

គ្រប់​បងប្អូន​ដែល​កំពុងរស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ សូមកុំបាក់ទឹក​ចិត្ត។ បញ្ហារបស់​គ្នាយើង​សុទ្ធតែសំខាន់ សម្រាប់​គ្រប់គ្នា យើង​មិននៅតែឯងឯកោទេ។ លក្ខខណ្ឌ​សុខភាព​យើង​ម្នាក់ៗ​កាន់តែល្អប្រសើរឡើង មិនមែន​ដោយសារ​តែ​ថ្នាំ (អាំងស៊ុយលីន) តែមួយ​មុខ​នោះ​ទេ ប៉ុន្តែ​កត្តារួមផ្សំផ្សេងទៀត​ដូចជា ការ​យល់ចិត្ត​​ទំនាក់ទំនង​ល្អ​និង​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​ពី​អ្នក​ជុំវិញខ្លួន គឺជាកត្តា​វិជ្ជមាន​និងជះផលល្អ​បំផុត​មិនអាច​ខ្វះបាន។

សូមចូលរួម​ទាំងអស់គ្នា ដើម្បី​ជាចំណែក​ជួយដល់ គ្រប់​គ្នា​ដែល​រស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ ដាច់​ខាត​មិន​រងទុក្ខទោស តែ​ម្នាក់ឯង​ដោយ​ស្ងៀមស្ងាត់​មិនមាន​អ្នក​អើពើនោះទេ។


រូបតំណាង ការបដិសេធ៖