អ្នក​រស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ ច្រើន​ណាស់​ដែល​តម ឬបង្អត់​អាហារ​អំឡុង​ខែរ៉ម៉ាឌន ឬ​ខែបួស ព្រោះ​នេះ​ជា​​ជម្រើសផ្នែកជំនឿសាសនា​ដ៏​សំខាន់ ដែល​តម្រូវ​ឲ្យ​សាសនិក​ឥស្លាម​ជុំវិញសាកលលោក​បូករួម​ទាំង​នៅ​កម្ពុជា​ត្រូវ​អនុវត្តតាម។ ដោយឡែក មាន​បញ្ហា​ប្រឈមខ្លះ ពិសេស​កត្តា​សុវត្ថិភាព​ ឬ​​បញ្ហាប្រឈមផ្នែកសុខភាព ចំពោះ​អ្នក​ដែល​មាន​ទឹកនោមផ្អែម​ដែលទាមទារ​ការ​យកចិត្តទុកដាក់ជាប់​ជា​ប្រចាំ។

ដើម្បីជួយ​កាត់បន្ថយហានិភ័យ​និង​បង្កើន​កម្រិត​​សុវត្ថិភាពដល់​អ្នកគោរពសាសនា​ឥស្លាមនេះ​ដែរ​ សហព័ន្ធទឹកនោមផ្អែមអន្តរជាតិ (IDF) និងសម្ព័ន្ធ រ៉ម៉ាឌន​និង​ទឹកនោមផ្អែម​ (DaR) បានពួតដៃគ្នា​រៀបចំសេចក្តីណែនាំជាក់ស្តែង ដែលផ្តោតលើការការពារ និងគាំទ្រអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមក្នុងអំឡុងខែរ៉ម៉ាឌន ឲ្យ​មាន​សុវត្ថិភាព​ខ្ពស់។

ស្វែងរក​ការប្រឹក្សាមុនបុណ្យរ៉ម៉ាឌន(ខែបួស) មកដល់៖ រៀបចំផែនការ​ផ្ទាល់ខ្លួនឲ្យរួចស្រេច

សូម​ប្រឹក្សាជាមួយក្រុមគ្រូពេទ្យ ឬ​អ្នកផ្ដល់សេវា​ថែទាំ​បញ្ហា​ទឹកនោមផ្អែមរបស់យើង ដើម្បី​រៀបចំផែនការ​ជាមុន ដើម្បី​សុវត្ថិភាព។ តើ​គួរ​ផ្ដោតសំខាន់​លើ​ចំណុចណាខ្លះ? ចំណុចចាំបាច់​រួមមាន៖

• គ្រប់គ្រង​កម្រិតជាតិស្ករ​ជា​អាទិភាពនិង​ច្បាស់លាស់​បំផុត (រាប់​ទាំង HbA1C និង​ប្រវត្តិ​ការ​ឡើង​និង​ចុះ​ជាតិស្ករ)

• ផលវិបាក ឬ​បញ្ហា​សុខភាពនានា

• វិធី​កែតម្រូវ​បរិមាណ​កម្រិតអាំងស៊ុយលីន​ដែល​ត្រូវ​ប្រើប្រាស់ ឬ ការកំណត់ម៉ាស៊ីនបូមអាំងស៊ុយលីន (Insulin Pump)

• ពេលវេលា​ត្រូវ​ជួសពិនិត្យ​ជាតិស្ករ និង​ពេល​ត្រូវ​ឈប់​តមអាហារ​ ត្រឡប់​មក​ញ៉ាំវិញការ​ប្រឹក្សា​មុន​ពិធីបុណ្យារ៉ម៉ាឌន ឬ​ខែបួស​

ជា​ធម្មតា​គួរ​រៀបចំ​ឲ្យ​បាន​ស្រេចបាច់​ហោចណាស់​ពី ៤ទៅ៨ សប្ដាហ៍​ជាមុន។ ការ​ត្រៀមខ្លួន និង​រៀបចំ​ឲ្យ​បានល្អ គឺ​ល្អ​ចំពោះ​សុខភាពយើងផ្ទាល់ដូចគ្នា។

អ្នកណាខ្លះ​និងពេល​ណា​មិនគួរបង្អត់អាហារ (Fasting)? ហានិភ័យ​របស់អ្នក T1D គួរដឹង

ករណីខ្លះ​មិនអីទេ ប៉ុន្តែ​មិនធានាថាគ្រប់អ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ ​អាច​បង្អត់អាហារ ឬ​យើង​និយម​ហៅ​ថា fasting ដោយជោគជ័យ​ហើយ​សុវត្ថិភាពនោះទេ។ អ្នក​មិនអាច​បង្អត់អាហារ (fasting) បាន​ទេ​ប្រសិនបើ៖

• មានបញ្ហា​ជាតិស្ករក្នុងឈាមចុះទាបញឹកញាប់​ជា​ប្រចាំ ឬធ្ងន់ធ្ងរ

• ទើបតែមានបញ្ហា Diabetic Ketoacidosis (DKA) ថ្មីៗ

• មានផ្ទៃពោះ ឬ​មាន​បញ្ហាសុខភាពធ្ងន់ធ្ងរ​ផ្សេងៗ។

បង្អត់អាហារ ឬ​តមអាហារអំឡុងខែ​បួស (រ៉ម៉ាឌន) ជារឿង​មួយ ប៉ុន្តែ​សម្រាប់​ករណី​ពិសេស​សម្រាប់​អ្នក​រស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែម​វិញ រឿង​សំខាន់​បំផុត​គឺ កម្រិតជាតិ​ស្ករក្នុងឈាម ត្រូវត្រួតពិនិត្យជាតិស្ករអោយបានទៀងទាត់។

ការកែតម្រូវបរិមាណអាំងស៊ុយលីនក្នុងអំឡុងពេលស៊ូហូរ និងអ៊ីហ្វតារ

តើ​ស៊ូហូរ(Suhoor)ជាអ្វី ហើយខុសពី​អ៊ីហ្វតារ(Iftar)ដូចម្ដេច? ស៊ូហូរ(Suhoor) ជា​ការញុំាអាហារពេលព្រឹកព្រលឹមមុននឹងចាប់ផ្ដើម​តមអាហារ។ រីឯ​​អ៊ីហ្វតារ(Iftar) វិញ​ជា​ ការញុាំអាហារពេលល្ងាចបន្ទាប់ពីតមអាហារ។

• អាច​បន្ថយ​កម្រិត ​Basal អាំងស៊ុយលីនបន្តិច

• ការ​ចាក់ ​Rapid អាំងស៊ុយលីន បរិមាណត្រូវចាក់​ និងពេលវេលាចាក់ នឹងមានការផ្លាស់ប្តូរជាពិសេសនៅជុំវិញពេលស៊ូហូរ (អាហារមុនព្រះអាទិត្យរះ) និងអ៊ីហ្វតារ (អាហារពេលលិចព្រះអាទិត្យ)។

• តាមដានជាតិស្ករក្នុងឈាមជាប់​ជាប្រចាំ គួរវាស់ជាតិស្ករក្នុងឈាម មុនពេលស៊ូហូរ ពេលថ្ងៃត្រង់ មុនពេលអ៊ីហ្វតារ និងមុនចូលគេង។

សូមបញ្ឈប់ការបង្អត់​អាហារ ឬ​តម​អាហារ​ភ្លាមៗ ក្នុងករណី៖

• ជាតិស្ករក្នុងឈាមធ្លាក់ចុះក្រោម 70 mg/dL (3.9 mmol/L)

• ជាតិស្ករក្នុងឈាមឡើងលើស 300 mg/dL (16.7 mmol/L)​ ឬ​មាន​អារម្មណ៍ វិលមុខ ចង់ក្អួត ឬមានសញ្ញាខ្វះជាតិទឹក។
  

ត្រូវចាំថា ​សុខភាពយើង​ ​សំខាន់ជាងអ្វីៗទាំងអស់។

របបអាហារនិងទឹក​អំឡុង​ខែ​រ៉ម៉ាឌន

នៅពេលស៊ូហូរ (Suhoor) ជ្រើសរើសអាហារមានជាតិម្សៅដែលរំលាយយឺត ដូចជា គ្រាប់ធញ្ញជាតិ សណ្តែក យ៉ាអ៊ួរ ឬស៊ុត ដើម្បីរក្សាថាមពលឲ្យបានយូរពេញមួយថ្ងៃ។នៅពេលអ៊ីហ្វតារ (Iftar) ចាប់ផ្តើមញ៉ាំ​​អាហារស្រាលៗ ដូចជា ផ្លែរមើល និងទឹក ​ហើយ​​បន្តញ៉ាំ​អាហារដែលមានតុល្យភាព។

គួរជៀសវាងអាហារផ្អែមខ្លាំង ឬចៀនដែលបៀម​ខ្លាញ់​ច្រើន។​ផឹកទឹកឲ្យបានគ្រប់គ្រាន់ ចន្លោះពីអ៊ីហ្វតារដល់ស៊ូហូរ ដើម្បីការពារការខ្វះទឹក។

លំហាត់ប្រាណសុវត្ថិភាព​និង​ត្រឹមត្រូវអំឡុងពេលរ៉ម៉ាឌន (ខែបួស)

ការធ្វើលំហាតប្រាណ​ក្នុងខែរ៉ម៉ាឌន ផ្ដល់​​ផល​ប្រយោជន៍ច្រើនណាស់​ ប៉ុន្តែពេលវេលា និង​សកម្មភាពលំហាត់ប្រាណ​ពិតជា​មានសារៈសំខាន់ណាស់​ ដើម្បីកាត់បន្ថយហានិភ័យនៃជាតិស្ករក្នុងឈាមទាប ជាពិសេស​ចំពោះ​អ្នកដែលរស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ (T1D)។

លំហាត់ប្រាណឲ្យបានត្រឹមត្រូវនិង​សុវត្ថិភាព គ្នាយើង​អាច​អនុវត្តបាន៖

• ជៀសវាងលំហាត់ប្រាណបែបខ្លាំងពេកមុនអ៊ីហ្វតារ ព្រោះហានិភ័យជាតិស្ករក្នុងឈាមទាបមានខ្ពស់នៅពេលល្ងាច។

• លំហាត់ប្រាណស្រាលៗ (ដូចជា ការលាតសន្ធឹងខ្លួន ឬដើរយឺតៗ) អាចធ្វើមុនពេលបញ្ចប់ការតមអាហារ។

• ពេលល្អបំផុតសម្រាប់លំហាត់ប្រាណ គឺបន្ទាប់ពីអធិការប្រារព្ធតារាវ៉ៀ (Tarawih) ចន្លោះម៉ោង ៨–៩ យប់ ពីព្រោះជាតិស្ករក្នុងឈាមស្ថិតនៅកម្រិតថេរល្អ ហើយ​យើង​បាន​ញ៉ាំអាហារ​និង​​ផឹកទឹករួច។

• ជ្រើសរើស​លំហាត់សាមញ្ញៗ ​ដោយ​ផ្តោតលើភាពបត់បែន សកម្មភាព​ស្រាលៗមិនប្រើ​កម្លាំងខ្លាំង។

• តាមដានជាតិស្ករក្នុងឈាមជាប្រចាំ​កុំប្រហែស ​មុននិងក្រោយ​ពី​ធ្វើលំហាត់ប្រាណ។ មួយ​ទៀត​កុំ​ភ្លេច​ដាក់អាហារចាំបាច់តាមខ្លួនសំរាប់ញុំាពេលជាតិស្ករក្នុងឈាមចុះ ។​

សុវត្ថិភាពជាចម្បង៖ ដឹងពីរោគសញ្ញានិងកត្តាសុវត្ថិភាព

ថ្វីត្បិតតែ​រ៉ម៉ាឌន ឬ​អំឡុងខែបួស ជា​រឿងសំខាន់សម្រាប់គ្រប់​អ្នកគោរព​ ឬកាន់សាសនាឥស្លាមនៅលើពិភពលោក ឬ​ប្រជាជាតិខ្មែរ- ឥស្លាមនៅកម្ពុជា ប៉ុន្តែ​ករណីសំខាន់ចាំបាច់​បំផុត​សម្រាប់អ្នកកំពុងរស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១​ក៏​ជា​រឿងសំខាន់ ព្រោះវាពាក់ព័ន្ធដល់​កត្តាសុវត្ថិភាព។ ដូច្នេះ បើសិនជា​ការ​កាន់បួស ធ្វើ​ឲ្យជាតិស្ករ​ក្នុងឈាម​ប្រែប្រួលខ្លាំង សូម​ស្រាយបួសមុនកាលកំណត់ភ្លាម​កុំនៅកាន់បួសទៀត។

ទោះល្មើស​តាមសាសនាក្ដី ប៉ុន្តែយើងជាសាសនិក​បាន​ព្យាយាមហើយ គ្រាន់តែ​លក្ខខណ្ឌរាងកាយយើង​មិន​អាច​ចាំដល់ចប់ចុងចប់ដើមបាន។ នេះជា​ការ​គោរពដូចគ្នាដែរ ប៉ុន្តែយើងអាទិភាព​កត្តាសុវត្ថិភាពជា​ចម្បង ចៀសវាងផលលំបាកកាន់តែ​ខ្លាំង។

ក្រោយរ៉ម៉ាឌន

ក្រោយកាន់បួស ឬក្រោយ​ពិធីបុណ្យរ៉ម៉ាឌនចប់​សព្វគ្រប់ គ្នាយើង​គួរ​ទៅ​ជួបពិគ្រោះជាមួយគ្រូពេទ្យ ដើម្បី​ពិនិត្យ​និង​វាយតម្លៃ ចំណុចពាក់ព័ន្ធឡើងវិញ​តាំងពីទម្លាប់ កម្រិត​ធ្លាក់ចុះឬឡើងខ្ពស់ជាតិស្ករក្នុងឈាម និង​បរិមាណ​អាំងស៊ុយលីនរាល់ពេលដែលបាន​ប្រើប្រាស់។ ធ្វើដូច្នេះ នឹង​យើងបានច្រើន​លើ​ផែនការ​ទៅ​ឆ្នាំក្រោយៗទៀត និង​អាច​ចែករំលែកជាបទពិសោធន៍ល្អ ឬមិនល្អ ទៅកាន់​សហគមន៍​អ្នកដែលរស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមដូចគ្នា​យើង​បាន​យល់ដឹង។

សន្និដ្ឋាន

ករណីខ្លះ អ្នក​រស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ មាន​គ្នាយើងខ្លះ​ក៏​បង្អត់អាហារ (Fasting) បានដែរ ប៉ុន្តែ​ដូចបញ្ជាក់ខាងលើ ​កត្តាសុវត្ថិភាព​គឺអាទិភាពជានិច្ច។ ការ​ធ្វើនិងអនុវត្តតាមផែនការ​បានល្អ តាមដាន និង​ទទួល​បាន​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​ពីគ្រូពេទ្យជាប់ជាប្រចាំ បូកផ្សំជាមួយ​សកម្មភាព​ប្រចាំថ្ងៃដែលអាចបត់បែន​ជួយអ្នកអោយរក្សាបានទាំងសេចក្តីជំនឿក្នុងសាសនា និងរក្សាសុខភាពរបស់អ្នកឲ្យបានល្អផងដែរ។