សម្រាប់អ្នក​ដែល​រស់នៅជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) យើងទាមទារ​ការ​យកចិត្តទុកដាក់​ ថែទាំ តាមដាន ដំណោះស្រាយ​បញ្ហាជាតិស្ករ​ឡើង​ចុះ ពិសេស​វិធីសាស្ត្រ​ទៅនឹង​ផលវិបាក។ ចុះបើ​អ្នកដែល​កំពុងមាន​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ផង ​ស្រាប់​តែ​មាន​ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃណា​ផ្សេងទៀត​ តើប៉ះពាល់ដល់​ទម្លាប់រស់នៅ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ​ ឬ​ស្ថានភាព​អ្នក T1D បែបណាខ្លះ ហើយ​ត្រូវធ្វើ​ដូច្នេះ?

ហែលឆ្លង​ស្ថានភាព​លំបាកដោយ​ភាពអំណត់ តស៊ូ ​និង​ជា​អ្នករស់នៅ​ជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ រូប​រស់នៅ​ប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី អានីតា (Anita) បាន​ចែករំលែក​បទពិសោធន៍​វិជ្ជមាន ដើម្បី​ជា​គន្លឹះ ដើម្បីជា​កម្លាំងចិត្ត​ដល់​អ្នក​ដែល​ស្ថិតក្នុង​ស្ថានភាព​នេះ ជា​ការ​ពិចារណា​និង​អនុវត្ត ក្រោយរូបគេ​ទទួល​លទ្ធផល​ល្អ។

១. ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) ពិបាក​ ​តែ​អ្នក​​តែរឹងមាំជាង

យើង​សុទ្ធតែ​ទទួលស្គាល់ការពិត​ថា ការ​រស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) មិន​ងាយស្រួលឡើយ ព្រោះជួប​បញ្ហា​ច្រើន​ណាស់ ហើយ​ពេលខ្លះ​ចំពោះអ្នកគ្រប់គ្រង​មិន​បាន​ល្អ វា​នឹង​បណ្ដាល​ឲ្យ​យើង​មានជំងឺរ៉ាំរ៉ៃផ្សេងទៀត។ ​របាយការណ៍​ដែល​ចេញផ្សាយ​កាលពីឆ្នាំ ២០០៣ របស់​ Popovicis et al (2003) បាន​បង្ហាញ​អំណះអំណាង​ជុំវិញ​បញ្ហានេះ ដោយ​បកស្រាយ​ថា អ្នក​ដែល​រស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) អាចមានហានិភ័យ​ប្រឈម​ទៅនឹង​ការកើត​ជំងឺ​រ៉ាំរ៉ៃផ្សេងទៀត​ជា​ច្រើន ដែល​ជំងឺទាំងនោះ​អាច​មាន​ឥទ្ធិពល ឬ​បង្កជា​ផលប៉ះពាល់ដល់​អារម្មណ៍ សុខភាព ការព្យាបាល និង​គុណភាព​ជីវិតអ្នកជំងឺទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ យូរ​អង្វែង។ ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃផ្សេងៗ​ដែល​យើង​និយាយ​ដល់​នេះ ជា​ប្រភេទ​ជំងឺអូតូអ៊ីម្យូន (Autoimmune)។​

ខាងក្រោមនេះ​ជា​ឧទាហរណ៍​របស់​ ជំងឺ​អូតូអ៊ីម្យូន (autoimmune) ដែល​ឧស្សាហ៍​កើត​មាន​ឡើង​ចំពោះ​អ្នកទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១៖

- ជំងឺ Coeliac ៖ ជាបញ្ហាពោះវៀនដែលប្រតិកម្មនឹងសារធាតុ gluten មាននៅក្នុងអាហារដូចជា មី ឬនំប៉័ង។
- ជំងឺ Vitiligo ៖ ជាអាការៈស្បែកបាត់ពណ៌ ដោយសារប្រតិកម្មប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។
- Autoimmune gastritis ៖ ជាអាការៈរលាកស្រោមពោះវៀនដោយប្រព័ន្ធភាពស៊ាំ។
- Rheumatic conditions ៖ ជាបញ្ហារលាកសន្លាក់ ឬសាច់ដុំ។
- ជំងឺពាក់ព័ន្ធអ័រម៉ូន (Hormone-related) ៖ ដូចជា បញ្ហា parathyroid ដែលប៉ះពាល់ដល់ការត្រួតពិនិត្យកាល់ស្យូម និងសុខភាពឆ្អឹង។

២. អ្វីដែលមិនគេប្រាប់អ្នក T1D ពីការរស់នៅជាមួយជំងឺច្រើនប្រភេទ

សួរខ្លួនឯង​ពី​សំណួរដដែល​នេះ ម្ដង​ទៀត​មើល៍​ថា ​ថា​តើ​ការរស់ជាមួយ​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) តែមួយនោះគឺពិបាកខ្លាំងឬអត់?

ចុះ​បើ​ឧបមា​ថា សុខៗ​អ្នក​ស្រាប់​តែ​ថែម​ជំងឺហឺត ជំងឺពោះវៀនប្រតិកម្មជាមួយ​ gluten (coeliac disease) ឬ​ការឈឺសន្លាក់ជារឿយៗ។ គិត​មួយ​ភ្លែតទៅដូចជា​វិញ្ញាសារជំងឺ​កាន់តែ​ឡើង​កម្រិត​លំបាកបន្តិចម្ដងៗ មក​តេស្ដសាកល្បងយើងជា​ប្រចាំ។

ក្រោយ Anita Sabidi ​ត្រូវបានវិនិច្ឆ័យថាមានជំងឺ T1D តាំងពីឆ្នាំ ១៩៩៨ តែបច្ចុប្បន្ន នាងក៏ត្រូវគ្រប់គ្រងជំងឺ ៣មុខ​បន្ថែម​ទៀត​ពី​លើ T1D គឺ ​ជំងឺពោះវៀនប្រតិកម្មជាមួយ​ gluten ជំងឺរលាកសន្លាក់ និង ជំងឺហឺត​ដូចពន្យល់​ខាង​លើ​ក្នុង​ពេល​តែមួយ។ ទោះជាយ៉ាងណា អានីតា (Anita) នៅ​តែ​រឹងមាំទទួលយក ជម្នះ ហើយ​តស៊ូដោយ​ភាព​រឹងមាំនិងក្លាហាន​បំផុត។

“ខ្ញុំ​ត្រូវ​យកចិត្តទុកដាក់​ខ្ពស់​ក្នុង​ការគ្រប់គ្រងផលវិបាក​និង​ស្ថានភាព​ជំងឺទាំងនេះ ​ដូចជា​ត្រូវ​​ពិនិត្យជាតិស្ករ​ក្នុងឈាមទៀងទាត់​​រាល់ថ្ងៃ ញ៉ាំ​របបអាហារដែលគ្មាន gluten ញ៉ាំថ្នាំប្រឆាំងការរលាក ហើយ​សេសសល់​ពីនេះ​គឺ​ការ​គ្រប់គ្រង​បញ្ហា​​ផ្លូវដង្ហើម គឺ​ជំងឺហឺតរបស់ខ្ញុំ។ មិនស្រួល​ទេ ជំងឺមួយអាចប៉ះពាល់ជំងឺ​មួយទៀត អ៊ីចឹង​​ការថែរក្សាខ្លួនខ្ញុំ ​ដូចជាការធ្វើអីម្យ៉ាង​ដែល​ទាមទារ​​យុទ្ធសាស្ត្រដ៏ស្មុគស្មាញមួយជា​ប្រចាំ ប្រហែសមិនបាន”។

៣. ជីវិតប្រចាំថ្ងៃ​របស់​អានីតា (Anita)៖​ ពេលណា? ត្រូវធ្វើអីខ្លះ? ហើយធ្វើ​ដូចម្ដេចខ្លះ?

ពេលថ្នាំផ្លូវដង្ហើម (ជំងឺហឺត) ធ្វើ​ទុក្ខ​ហើយ​បង្ក​ឲ្យជាតិស្ករឡើងខ្ពស់៖

“ថ្នាំសម្រាប់ជំងឺផ្លូវដង្ហើមខ្ញុំមានសារធាតុ steroids ដែលធ្វើឲ្យជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់។ ពេលជាតិស្ករឡើង ខ្ញុំមានអារម្មណ៍ទទួល​ដឹង​ថាប្រព័ន្ធភាពស៊ាំខ្ញុំ​ខ្សោយ និងងាយឆ្លងជំងឺ។ ពេលខ្លះ ខ្ញុំត្រូវប្រើធុងអុកស៊ីសែនជំនួយ​ការ​ដកដង្ហើម​​មួយថ្ងៃពេញក៏មាន”។ ​

គ្រូពេទ្យជាក្រុម៖ ​

“វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញអង់ដូគ្រីន ឬ​អ័រម៉ូន (endocrinologist) ជាអ្នក​​ព្យាបាលខ្ញុំ ព្រោះ T1D ខ្ញុំ​ ​ជាជំងឺគោល ហើយ​សំខាន់បំផុត។ ​វេជ្ជបណ្ឌិតជំនាញផ្សេងៗដែល​ខ្ញុំ​ទទួលការ​ព្យាបាល​ពី​ពួកគាត់​ ត្រូវ​​សហការគ្នា ព្រោះ​ស្ថានភាព​ជំងឺ​ខ្ញុំ​ពាក់ព័ន្ធ​គ្នា។

ខ្ញុំគោរព​ស្រឡាញ់ក្រុមគ្រូពេទ្យ​​ខ្ញុំណាស់ ព្រោះ​ពួកគាត់​សហការគ្នា​ល្អ យកចិត្តទុកដាក់​មើលថែខ្ញុំ ​ហើយ​​នៅមន្ទីរពេទ្យតែមួយ។ និយាយ​ទៅ​ជួយខ្ញុំច្រើនណាស់”។

អ្វីដែលបន្តជំរុញឲ្យ អានីតា (Anita) បន្តខិតខំ​មិនបោះបង់?

“ទោះបីជាមានការប្រឈមច្រើនក៏ដោយ ខ្ញុំរៀនស្គាល់រាងកាយខ្លួនឯងកាន់តែច្បាស់។ ការយល់ដឹងនោះធ្វើឲ្យខ្ញុំក្លាយជាមនុស្សរឹងមាំជាងមុន”។

តើជំងឺអូតូអ៊ីម្យូន និងជំងឺរ៉ាំរៃអាចប៉ះពាល់ដល់កម្រិតជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមយ៉ាងម៉េច?

“ពិតណាស់ វាប៉ះពាល់។ ថ្នាំសម្រាប់ជំងឺផ្លូវដង្ហើម ឬ​ហឺត​ខ្ញុំ​ ​ការឈឺសន្លាក់ ជាពិសេសថ្នាំប្រភេទ steroids អាចធ្វើឲ្យជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមឡើងខ្ពស់។
ទោះបីខ្ញុំគ្រប់គ្រងជំងឺ T1D បានល្អយ៉ាងណា​ក៏ដោយ ពេលជំងឺផ្សេងៗកើតឡើង ស្ថានភាព​ដែល​យើង​ធ្លាប់ដឹង​ថាគ្រប់គ្រងបានល្អ​នឹង​ប្រែប្រួល។
ជីវិតប្រចាំថ្ងៃក្លាយជារឿងត្រូវតាមដាន កែសម្រួល និងរៀនអង្កេត រាល់​​សញ្ញា ដែល​រាងកាយកំពុងប្រាប់​ខ្ញុំ ថា​ខ្ញុំ​គួរធ្វើ​ម៉េច​”។

ចុះថ្នាំ ​រាល់ថ្ងៃ អានីតា គ្រប់គ្រងយ៉ាងម៉េច?

“អត់មានអី​ពិបាកទេ គឺ​​ដូចតែតារាង​ប្រចាំថ្ងៃអ៊ីចឹង។ ថ្នាំមួយមុខ​ៗត្រូវលេប​តាម​ពេលវេលា និងលក្ខខណ្ឌខុសៗគ្នា។ ថ្នាំ​ ខ្លះត្រូវញ៉ាំមុនឬក្រោយ​អាហារ ឯ​ទៀត​អត់ទេ។ ថ្នាំខ្លះអាចប៉ះពាល់ដល់ជាតិស្ករនៅក្នុងឈាមខ្ញុំ​ ខ្លះអត់ប៉ះពាល់ទេ។ ខ្ញុំ​ប្រឹក្សាឬពិភាក្សាជាមួយ​​វេជ្ជបណ្ឌិត និងឱសថការី ជាប់ជាប្រចាំ ក្រែង​មាន​បញ្ហា​ណាមួយ​ដោយ​សារ​ថ្នាំ”។

នៅប្រទេសឥណ្ឌូណេស៊ី ជាទូទៅ​​អ្នកជំងឺ​​ត្រូវទៅទទួល​ការ​ព្យាបាល​នៅ​​មន្ទីរពេទ្យរដ្ឋ ឬ​មណ្ឌលសុខភាព​គ្រប់កន្លែង​ទូទាំង​ប្រទេស ក៏​ប៉ុន្តែ​ផលវិបាកមួយ​គឺ គ្រូពេទ្យ​ឯកទេស​មិន​សម្បូរ ឬ​មិនមាន​គ្រប់​មណ្ឌលសុខភាព ឬ​មន្ទីរពេទ្យ​ទេ។ ចឹងខ្ញុំ​តែងតែងបែងចែក​កម្រិតឬប្រភេទ​មន្ទីរពេទ្យ​ដូចបញ្ជាក់ខាងលើ។

ចំណុចសំខាន់បំផុត ជា​អ្វី?

“ខ្ញុំតែងយកចិត្តទុកដាក់ខ្ពស់​បំផុត​ពេលរាងកាយ​មាន​សញ្ញា មិនស្រួល​ណាមួយ ពិសេស​​ខ្ញុំចាប់ផ្តើមអស់កម្លាំងហើយ។

នោះជាសញ្ញាឲ្យខ្ញុំផ្អាកទៅ​ធ្វើ​អី សម្រាក​យក​កម្លាំង ​និងពិនិត្យឡើងវិញថាខ្ញុំត្រូវការអ្វី”។ត្រូវ​ទទួល​ស្គាល់​ថា ទោះ​យើង​រឹងមាំ ឬ​ក្លាហានប៉ុណ្ណា​ក៏​ដោយ ​ក៏មានដែនកំណត់ដែរ។ នេះវិធីសាស្ត្រ​ដែល អានីតា (Anita) ប្រើពេលនាង​មាន​អារម្មណ៍ថាពិបាកខ្លាំង។

៤. ពេលខ្លះអារម្មណ៍​ទទួលស្គាល់​ថា "លំបាកពេកហើយ"

ដល់ចំណុចនេះ បើ​យើង​ទទួល​អារម្មណ៍​ថា​ពិបាក​ខ្លាំង​ ខ្ញុំ​បែជា​មានគំនិត​គិត​ថា បញ្ហា​អស់នេះ​ចៀសវាង​កើត​ឡើង ឬ​គេច​មិនរួចទេ។ ដល់អ៊ីចឹងទៅ ​ការ​គ្រប់គ្រងសព្វបែបយ៉ាង​មិនចាំបាច់​ល្អ​ឥតខ្ចោះ ១០០លើ១០០​ពេក​ក៏​បានដែរ គ្រាន់តែថា​ខំ​តាម​ហ្នឹង ហើយ​ឧស្សាហ៍​រំលឹកខ្លួនឯងថា យើង​ខ្លួនឯង​ត្រូវ​ស្រឡាញ់​ខ្លួន​ឯង​ឲ្យ​ច្រើន​បំផុត អ៊ីចឹងទៅ។

ទម្លាប់ងាយៗ​ដែល អានីតា (Anita) អនុវត្ត៖

- កាត់បន្ថយបរិមាណ​កាបូអ៊ីដ្រាត ​ពេលជាតិស្ករឡើងខ្ពស់។

- បើអាកាសធាតុ​ខាងក្រៅ​មិន​ល្អ អាចពេលខ្លះ​មាន​ខ្យល់​ពុល ​យើង​ត្រូវ​សម្ងំ​នៅផ្ទះ ខ្លាច​ប៉ះពាល់​សួត។

- ប្រើធុង/កំប៉ុង​ខ្យល់​អុកស៊ីហ្សែន​ជំនួយ​ ជួយ​សម្រួល​ដល់​ការ​ដកដង្ហើម បើ​គិត​ថា​ពិបាក​ដកដង្ហើម។

- ពេលសន្លាក់ឈឺខ្លាំង គួរ​ប្រើ​ឈើច្រត់ ឬ​រទេះរុញ​ជាជំនួយ។

- ឧស្សាហ៍​ញ៉ាំ​អាហារងាយៗ ចម្អិន​នៅ​ផ្ទះ និងសម្បូរជីវជាតិ​និងសារធាតុ​ចិញ្ចឹម​ដូចជា​តាប៉ែ តៅហ៊ូ ​ឬ ស្ងោរជ្រក់ត្រី​ ស៊ុបត្រី​មានបន្លែតាមចំណូលចិត្ត​ជាដើម។ ងាយៗហើយឆ្ងាញ់។ អាហារ​សុខភាព

- ញ៉ាំអាហារ​ដែល​មានសន្ទស្សន៍ជាតិស្ករទាប​តាមការណែនាំ​របស់ពេទ្យ ដូចជា​​​​ទំពាំងបាយជូរ​ មីស៊ីរ៉ាតាគី គុយទាវជប៉ុន ឬអង្ករសំរូប។ល។ សុទ្ធ​តែ​មានរសជាតិ​ឆ្ងាញ់​ហើយ​សម្បូរ​សារធាតុ​ចិញ្ចឹមគ្រប់គ្រាន់។ ឆ្លងកាត់​បញ្ហា​ទាំងអស់ ក្រោយ​រស់នៅ​ជាមួយ​រាប់​ឆ្នាំ អានីតា​ បង្កើត​កំហុស ទម្រាំ​អាច​ដឹង​ពីវិធីគ្រប់គ្រង​បាន គឺ​រាប់​បញ្ចូល​ទាំង​របបអាហារ និង​ទម្លាប់រស់នៅ​ប្រចាំថ្ងៃ ​ពិសេស​នៅ​ថ្ងៃ​ណា​ធ្វើទុក្ខ​ខ្លាំង។

៥. ទម្លាប់​ងាយៗ​តែបានផល

ទម្លាប់​ដែល អារីតា អនុវត្តហើយ​បាន​ផលមានដូចជា៖

- គេង​ឲ្យ​បាន​ឆ្អែត

- ញ៉ាំទឹកឲ្យបានច្រើន

- ធ្វើ​លំហាត់ប្រាណ ឬ​ចលនា​រាងកាយ​ងាយៗ មិនលើស​កម្លាំង

- ត្រូវ​ប្រាកដ​ចិត្តថាគ្រប់គ្រង​ស្ត្រេសបានល្អបំផុត (រកវិធី​កាត់​ស្ត្រេស)

- ញ៉ាំអាហារ​សំបូរជីវជាតិ​និង​សារធាតុចិញ្ចឹម ដូចជា​ត្រីសាច់ បន្លែ

- តាមដាន ពិនិត្យ​និង​ឆែកសុខភាព​ជាប់ជា​ប្រចាំឲ្យបានទៀងទាត់។

ទម្លាប់​ងាយៗ​ទាំងនេះ យើង​គ្រប់គ្នាសុទ្ធតែអាច​អនុវត្តបាន មិន​ចាំបាច់​ចំណាយដូចការ​ព្យបាល​ទេ។

នៅឆ្ងល់ទៀតអត់ បើ​ដឹង​ថាអ្នករស់នៅជាមួយទឹកនោមផ្អែម​ប្រភេទ១ មាន​បញ្ហា​ដូចបាន​រៀបរាប់​?

៦. បញ្ហាអស់នោះ អាចឲ្យ​ជីវិតខ្ញុំ​រស់នៅ​ពេញលេញ​បាន​ដូចគេឯងទេ?

"អាច រឿង​អី​ថា​រស់នៅ​ពេញលេញ​មិនបាន។ មិនអីទេ...រឿង​សំខាន់​ត្រូវ​ចេះរៀបចំផែនការ​ចំពោះ​រឿង​អស់ហ្នឹង ហើយ​ស្វះស្វែងរកជំនួយ​ក្នុង​ករណី​ចាំបាច់។

ទោះជាពេល​សប្បាយរីករាយ​តិចតួចស្ដួចស្ដើងក៏ដោយ ក៏ខ្ញុំ​អត់ចុះចាញ់​ដែរ កម្លាំងចិត្ត​កាយ​ខ្ញុំ​នៅ​តែ​មាំ មិនរាថយ​មិនបាក់ស្រុត ជាពិសេស​កម្លាំងពិសេស​សម្រាប់​កូនៗរបស់​ខ្ញុំ។ ​នៅប្រទេស​ខ្ញុំនៅ​ប្រកាន់ខ្ជាប់​ថា គ្រួសារ​ជាអាទិភាព​មុនគេ អ៊ីចឹង​ការតស៊ូ​ជម្នះ​បញ្ហា​របស់ខ្ញុំ​នេះ មិនមែនសម្រាប់តែ​ខ្លួន​ខ្ញុំ​ម្នាក់ឯង​នោះទេ តែ​សម្រាប់​គ្រួសារ​ជា​ទីស្រឡាញ់​បំផុត​របស់​ខ្ញុំ។

ហេតុផល​បង្កប់​ន័យបកស្រាយ​មិនគ្រប់គ្រាន់នេះ​ហើយ​ជា​កម្លាំង​ ជាស្នាមញញឹម​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មិនចុះចាញ់។

តើអាចជៀសវាងជំងឺអូតូអ៊ីម្យូនផ្សេងៗទៀតបានទេ?

អានីតា (Anita) ចែករំលែកថា៖ “ប្រហែល​អាចជៀស​ខ្លះ តែអត់​គ្រប់ជំងឺអូតូអ៊ីម្យូន ឬ​ជំងឺរ៉ាំរៃសុទ្ធតែ​អាច​បង្ការបានទេ។ ជាក់ស្ដែង​ដូចជា​កត្តាហ្សែន ​សម្ពាធផ្លូវចិត្ត ស្ត្រេស ​និងកត្តា​ជាដើម"។

ជាទម្លាប់​ខ្ញុំ​ប្រុងប្រៀប រៀបចំ​មុន​ជា​ប្រចាំដូចជា៖
- ត្រូវត្រួតពិនិត្យមុនពេលមានសញ្ញា
- មាន​ក្រុមជំនួយ ដែលមាន​តួនាទី​ចាំជួយ ដូចជាសមាជិកគ្រួសារ មិត្តភ័ក្ដិ ឬ​គ្រូពេទ្យ​ជិតដិតៗ។

“ខ្ញុំទទួលយកថា ខ្ញុំមានជំងឺទាំងនេះ។ ចឹង​ខ្ញុំអត់​ខំ​ទៅតតាំង​ដើម្បី​កំហឹង ឬបាក់ទឹកចិត្ត​អីទេ ខ្ញុំ​រកវិធីគ្រប់គ្រង​និង​ទប់ទល់វា​ដោយ​សន្ដិវិធី។​ វិធីត្រជាក់ៗ​មិនមែនស្រួលៗធ្វើទទេ ហេតុផល​គឺ​ព្រោះខ្ញុំចង់រស់នៅឲ្យល្អជុំគ្រួសារ។ គ្រប់យ៉ាង​គឺ​សម្រាប់ខ្ញុំ និង​សម្រាប់គ្រួសារទាំងមូល”។

ពិនិត្យ​តាមដាន​តាម​វេជ្ជបញ្ជា

ជា​ការលើកទឹកចិត្ត​ខ្លាំងមែនទែន កុំខកខាន​ទៅ​ពិនិត្យមើល​ពីបញ្ហា​អូតូអ៊ីម្យូន​ថាយរ៉យ និង​បញ្ហា​អូតូអ៊ីម្យូន​ពាក់​ព័ន្ធផ្សេងទៀត​ឆាប់​តាម​ដែល​អាច​ធ្វើបាន បើ​ដឹង​ថា​យើង​ធ្វើរោគវិនិច្ឆ័យ​ទៅ​ថា​មាន​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទ១ហើយ។ សូម​ពិនិត្យ​ឲ្យបាន​ទៀងទាត់ រៀងរាល់​ពេល​ដែល​លេចចេញ​រោគសញ្ញា​ដ៏​គួរឲ្យ​សង្ស័យ។ ឯកសារ​យោង ​ផ្នែកទី៤ (Section 4: Comprehensive Medical Evaluation and Assessment of Comorbidities, 2024)។

ជូនចំពោះ​បងប្អូន​កំពុងអាន​អត្ថបទ​មួយ​នេះ ត្រូវចាំ​ថា "ជីវិតយើង​ពិតជា​មាន​តម្លៃ​កាត់​ថ្លៃ​មិនបានដូចនេះ​យើង​ត្រូវតែ​តស៊ូខិតខំ​ដើម្បី​រស់នៅ​បន្តទៀត"។

ឃើញទេ​អានីតា​ធ្វើ​បាន។ អានីតា​ជម្នះបាន​ទាំង​ទឹកនោមផ្អែមប្រភេទទី១ (T1D) ​ទាំង​បញ្ហា​អូតូអ៊ីម្យូន ​និង​ជំងឺរ៉ាំរ៉ៃ​ផ្សេង​ដែល​បាន​ចែករំលែក​បទពិសោធន៍​ជីវិត​ពិត ជា​កម្លាំងចិត្ត​សម្រាប់​អ្នក​ទាំងអស់គ្នា។​

អ៊ីចឹង រឿង​អី​ថា​យើង​មិន​អាច ត្រូវអត់?ក្រោកឈរ​បន្ត​ក្ដីសង្ឃឹមយើងទៀត...ព្រោះអី...​អ្នក​ជា​មនុស្សអស្ចារ្យ​ណាស់...ហើយអ្នក​ពិតជាអាច​ជម្នះបាន៕